Over biobrandstoffen is er al veel gezegd en geschreven. "Eerst werden ze voorgesteld als dé vervanger voor fossiele brandstoffen en zette het beleid de grote middelen in om de productie van biobrandstoffen te promoten. Toen er een schaarste aan granen opdook in de wereld, dook plots het ethisch vraagstuk op: is het wel verantwoord om voedsel aan te wenden als brandstof?", herinnert Depraetere zich.

Hij vindt het niet kunnen dat plots gas werd teruggenomen en de eerste generatie biobrandstoffen in opspraak kwam. "Bedrijven investeerden ondertussen zwaar in het biobrandstoffenverhaal, maar politieke afspraken worden niet nagekomen", klinkt het. Heel wat productiecapaciteit voor onder meer bio-ethanol blijft vandaag nog steeds onbenut.

Volgens ABS kon de graanschaarste nochtans snel terug worden ingevuld door het sterk opdrijven van de wereldproductie. “Na een periode van schaarste werd de boer al gauw geconfronteerd met een overschot en de daarmee gepaard gaande lage prijzen voor tarwe”, stelt de organisatie. “Bovendien heeft tarwe een belangrijke impact op andere teelt. Is de graanprijs laag, dan is de boer geneigd om over te stappen naar andere teelten waardoor ook voor die teelten de marges onder druk komen”.

De traditionele instrumenten die in Europa worden aangewend om markten te stabiliseren, zoals exportrestituties, raken steeds meer in onbruik door de liberalisering van de landbouwmarkten. "Daardoor is de volatiliteit alleen maar groter geworden. Dit heeft een grote impact op landbouwmarkten en op het inkomen van landbouwers", zegt Depraetere. Maar volgens hem is er ook een niet te onderschatten effect voor de consument.

"Wanneer schaarste optreedt, worden de producten duurder. Dat heeft al gauw een effect op de consumentenprijs. Maar we hebben ook vastgesteld dat die consumentenprijs niet opnieuw daalt, wanneer de landbouwproducten naar hun oud prijsniveau terugzakken", klinkt het. Daarom vindt ABS het in het belang van zowel de producent als de consument om de voedselprijzen zo stabiel mogelijk te houden.

Een manier om hiertoe te komen, is door een flexibele bijmengplicht voor bio-ethanol op te leggen. "Wanneer een te groot aanbod aan tarwe in de markt ontstaat – met bijhorende lage prijzen – moet de overheid tussenkomen en de bijmengplicht voor bio-ethanol optrekken naar bijvoorbeeld 15 pct. Stel dat er schaarste dreigt te ontstaan, dan moet de wetgever de bijmengplicht laten zakken, bijvoorbeeld tot 5 procent", legt Depraetere uit.

Dit systeem zou volgens ABS een aantal problemen de wereld uit helpen. "Het is een ethische manier om overschotten weg te werken en het leidt niet tot marktverstoring. Ook kost het de Europese Unie geen geld. Daarnaast krijgt de graanmarkt meer prijsstabiliteit en een betere prijs voor de producent. En de consument krijgt voedselzekerheid aan een betaalbare prijs", somt de woordvoerder de voordelen op.

De landbouworganisatie ziet België hierbij een voortrekkersrol spelen omdat de bijmengplicht in ons land nog heel laag is in vergelijking met de buurlanden. Daarom wil het de flexibele bijmengplicht aankaarten op de verschillende beleidsniveaus, zowel regionaal, federaal als Europees.

bron eigen verslaggeving

26/11/2009