De Europese voedingsketen – de landbouw, de verwerkende industrie en de distributiesector – zijn samen goed voor meer dan 7 pct van de Europese werkgelegenheid. Van deze sectoren gaat een rechtstreeks effect op alle burgers uit, want elk gezin besteedt gemiddeld 16 pct van zijn budget aan voeding. De Europese Commissie beseft dan ook dat het van essentieel belang is dat de voedingskolom naar behoren functioneert om veilige voedingsmiddelen van hoge kwaliteit tegen betaalbare prijzen op tafel te brengen.

De grote discrepantie die soms bestaat tussen de prijzen in de winkelrekken en de prijs die de landbouwer voor zijn product krijgt, doet bij de Europese Commissie twijfels rijzen over de efficiëntie van de keten. “Vooral de recente ontwikkelingen op de zuivelmarkt hebben ons doen nadenken”, zegt eurocommissaris Mariann Fischer Boel. “We moeten garanderen dat onze melkveehouders zowel nu als in de toekomst fatsoenlijk kunnen rondkomen. Hetzelfde geldt trouwens voor alle land- en tuinbouwers”.

Om dit te bereiken, wil de Commissie in de eerste plaats in samenwerking met Eurostat de prijzen in elk deel van de keten in kaart brengen. Daartoe publiceerde ze deze week de eerste versie van haar ‘Europese prijsbewaker’: een overzicht van de prijzen voor voedingsproducten in de EU-lidstaten. Maar volgens Het Belang van Limburg zal de consument er niet erg veel wijzer van worden. Zo ontbreekt België in alle statistieken van het overzicht.

Daarnaast moeten de concurrentiewaakhonden van de EU en de lidstaten meer oog hebben voor “oneerlijke praktijken die het gevolg zijn van de zeer ongelijke macht van de boeren aan de ene kant en de afnemers van hun producten aan de andere kant”. Volgens de Commissie leidt die ongelijkheid tot grote spanningen.Om die ongelijkheid in de onderhandelingsmacht aan te pakken, wil Europa de positie van de land- en tuinbouwers versterken.

“Dat kan bijvoorbeeld door de oprichting van producentenorganisaties”, zegt Fischer Boel. Ze wijst er wel op dat de regels voor de eerlijke concurrentie in elk geval moeten gerespecteerd worden. “Want niet alleen boeren staan machteloos tegenover een prijsvorming waar ze geen greep op hebben, hetzelfde geldt ook voor de consument”.

De Europese distributiefederatie EuroCommerce reageerde positief op het initiatief van de Commissie. “Het is een belangrijke eerste stap, maar tegelijk willen we benadrukken dat er niet aan de onderhandelingsmacht van handelaars geraakt mag worden omdat ze een belangrijk onderdeel van een markteconomie is. Bovendien moet niet alleen naar landbouwers en handelaars gekeken worden, de keten is veel complexer dan dat. Als dat niet gebeurt, kan het Europese instrument misleidend zijn”, klinkt het.

Ook Boerenbond reageerde tevreden. “De prijsvorming blijft vandaag erg duister. Het is niet duidelijk wat er na ons gebeurt”, zegt woordvoerder Anne-Marie Vangeenberghe. “In eigen land zijn er dit jaar al een aantal initiatieven genomen, maar het is ook belangrijk om op Europees niveau een instrument uit te werken”.

bron Het Belang van Limburg/eigen verslaggeving

29/10/2009