nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

12.10.2012 Gemeenschapslandbouw breidt sterk uit in Vlaanderen

Bij Community Supported Agriculture (CSA) of ‘gemeenschapslandbouw’ betalen burgers lidgeld in ruil voor een oogstaandeel. Door vooruitbetalingen delen ze het teeltrisico met de boer en weet die laatste zijn productiekosten volledig gedekt. In Vlaanderen zijn tien CSA-bedrijven actief. "Een achttal nieuwe initiatieven zit in de opstartfase", vertelt onderzoekster Sylvie Danckaert van de landbouwadministratie.

Community Supported Agriculture is een partnerschap tussen landbouwers en consumenten waarbij zowel de risico’s als de opbrengsten van het landbouwbedrijf worden gedeeld. Gezinnen worden aandeelhouder van het landbouwbedrijf. Ze betalen de landbouwer een relatief kleine som om de productiekosten van de boerderij te kunnen dekken. In ruil krijgen de gezinnen een deel van de oogst. Valt de oogst tegen, dan dragen de aandeelhouders mee het risico.

In Vlaanderen zijn er tien actieve CSA-bedrijven, zo blijkt uit een focusrapport van de afdeling Monitoring en Studie van de landbouwadministratie. Het zijn allemaal kleine bedrijven met minder dan vijf hectare grond die werken volgens de principes van de biologische of biodynamische landbouw. De CSA’s bevinden zich meestal in de nabijheid van steden, waar het makkelijker is om leden te werven. Enkel in West-Vlaanderen is er geen enkel CSA-initiatief.

De CSA-boeren hebben er meestal een andere carrière opzitten, zijn niet uit de landbouw afkomstig maar hebben er wel affiniteit mee. De meeste CSA-bedrijven bieden een groot gamma groenten, fruit en kruiden aan. Het aantal oogstaandeelhouders schommelt tussen 50 en 200. De eerste CSA in Vlaanderen, Het Open Veld in Leuven, is op vijf jaar tijd gegroeid naar 320 leden. Een zelfoogstaandeel kost tussen de 200 en 375 euro per volwassene.

Op vijf bedrijven zijn het de leden die alles zelf oogsten. Twee bedrijven werken enkel met groentepaketten om de oogstverliezen te beperken. Drie bedrijven bieden beide formules aan. De leden mogen alleen voor dagelijks gebruik oogsten. Veel groenten in één keer oogsten om in te vriezen, gebeurt enkel als er overaanbod is.

Ook op bedrijven waar de leden niet zelf oogsten, zijn er activiteiten om hen te betrekken bij de teelt. Zo zijn er educatieve momenten, boerderijfeesten en meewerkdagen. "Gemeenschapsvorming en sociale betrokkenheid zijn de uitgangspunten bij CSA-bedrijven. De leden ontspannen in de buitenlucht, leren hun kinderen over voedsel en maken hen bewust van de seizoenen", schrijft Danckaert.

De kosten voor de boer zijn lager, de toegevoegde waarde hoger dankzij de rechtstreekse afzet aan consumenten en de voorfinanciering door de leden spaart bankleningen uit. Toch heeft ook de CSA-boer kopzorgen: de zoektocht naar een geschikt perceel verloopt moeizaam en tientallen verschillende gewassen aanbieden, vergt veel teeltkennis.

Meer info: AMS-studie 'Community Supported Agriculture'

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: VLAM

Volg VILT ook via