In Europa zijn er twee ggo-gewassen goedgekeurd: de Amflora-aardappel van BASF en ggo-maïs MON810 van Monsanto. “Voor alle duidelijkheid, beide gewassen zijn niet goedgekeurd voor menselijke consumptie”, weet De Schamphelaere. De Amflora heeft een uitzonderlijk hoog zetmeelgehalte en wordt gebruikt als bindmiddel voor lijm en papier. MON810 mag in Europa enkel gebruikt worden als diervoeder. De invoer en verwerking van ggo-gewassen zijn minder aan banden gelegd.

In landen als de Verenigde Staten, Brazilië en Argentinië worden ggo’s wel massaal geteeld. In de VS bijvoorbeeld is 90 pct van de geteelde soja genetisch gemanipuleerd. Volgens Johan Cardoen, CEO van het Gentse zaadtechnologiebedrijf CropDesign heeft dit allemaal te maken met het vertrouwen dat de Amerikanen hebben in hun Food and Drug Administration (FDA). “In Europa staat men veel wantrouwiger tegenover de European Food and Safety Authority (EFSA) sinds de dioxinecrisis”, zegt hij.

In tegenstelling tot landen als Oostenrijk, Frankrijk en Luxemburg is er in België geen moratorium op de teelt van MON810. Over de ggo-aardappel moet de politiek zich nog uitspreken. In principe mag de Monsanto-maïs hier geteeld worden, maar omdat wij geen probleem hebben met de maïswortelboorder waartegen MON810 resistent is, gebeurt dit niet.

Stel dat een boer dit wel zou willen doen, dan is er een groot verschil tussen Wallonië en Vlaanderen. Aan onze kant van de taalgrens moet er 50 meter afstand zijn tussen een ggo-maïsveld en een klassiek maïsveld. Voor Wallonië geldt een afstand van 600 meter, waardoor de teelt er in de praktijk onmogelijk is.

Een landbouwer die ggo’s gebruikt, kan besparen op kosten voor het sproeien van insecticiden of heeft een betere opbrengst omdat zijn gewassen bijvoorbeeld beter droogtebestendig zijn. Daartegenover staat dat hij wel meer moet betalen voor ggo-zaden. “In de VS bedroeg de economische waarde van ggo’s tussen 1996 en 2008 52 miljard dollar”, weet Cardoen van CropDesign.

In ons land kan de consument geen ggo-producten in de supermarkt vinden. Onrechtstreeks komt hij er wel mee in aanraking via kippen en varkens die in België wel ggo-sojavoeder krijgen. Volgens René Custers van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) hebben ggo’s momenteel nog niet echt voordeel voor de consument. “Voedingsmiddelenproducenten zijn ook voorzichtig geworden en mijden ggo’s”, weet hij.

Volgens tegenstanders van ggo’s is de teelt van dergelijke gewassen in het open veld oncontroleerbaar. De genetisch gewijzigde planten kunnen ook wilde planten of gewassen uit de gangbare teelt bestuiven. Volgens De Schamphelaere is het bijna onmogelijk om de logistiek van ggo-gewassen en niet-ggo-gewassen van elkaar te scheiden. Over de Amflora-aardappel, die een gen bevat dat resistentie tegen antibiotica in de hand werkt, luidt de kritiek dat het op termijn de werking van bepaalde geneesmiddelen kan remmen of volledig verhinderen.

Voorstanders stellen daarentegen dat ggo’s het wereldvoedselprobleem kunnen oplossen. Tegen 2050 moeten we 50 pct meer calorieën produceren om alle monden te voeden. Het landbouwareaal kan niet blijven groeien. Volgens zaadbedrijf Syngenta kunnen meststoffen nooit volstaan om de voedselproductie voldoende op te drijven.

Als we over ggo’s spreken, denken de meeste mensen enkel aan voeding, maar de toepassingen reiken veel verder. “Denk maar aan de ggo-populieren van het VIB waarvan de houtvezels beter geschikt zijn voor de productie van biodiesel”, zegt René Custers. Volgens Geert Cardoen van CropDesign hoeven we er niet voor te vrezen dat binnen 20 jaar alles genetisch gewijzigd wordt. De ggo-technologie is zo duur dat hij enkel geschikt is voor wereldgewassen zoals soja, maïs of koolzaad.

bron De Tijd

10/03/2010