nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

18.05.2011 "Juridische onzekerheid is obstakel voor agroforestry"

SALV en Minaraad stemmen in met de invoering van ondersteuning voor agroforestry door de Vlaamse regering. Maar de adviesraden wijzen wel op verschillende juridische interpretatievragen. Landbouwers hebben er immers belang bij dat het Veldwetboek, Bos- of Natuurdecreet niet zodanig geïnterpreteerd worden dat terugkeren naar een landbouwexploitatie zonder agroforestry niet meer mogelijk is.

De Strategische Adviesraad voor Landbouw- en Visserij (SALV) en de Milieu- en Natuurraad van Vlaanderen (Minaraad) verwachten van het ontwerpbesluit van de Vlaamse regering vooral een meerwaarde op het vlak van kennis- en ervaringsopbouw. Het bereik dat beoogd wordt met dit besluit is immers, zowel qua oppervlakte als qua doelgroep, beperkt. Het doel is om tegen 2013 in Vlaanderen 250 ha boslandbouwsystemen te realiseren, wat een zeer klein aandeel is in het totale landbouwareaal. Ongeveer 75 aanvragen voor ondersteuning zouden gehonoreerd worden. De landbouwers in kwestie zullen maximaal 70 procent van de reële beplantingskost gesubsidieerd krijgen.

De Vlaamse regering hoopt met agroforestry op langere termijn een economisch optimum te kunnen realiseren: het verlies aan opbrengsten uit klassieke teelten wordt in principe meer dan gecompenseerd door de productie van biomassa (hout) en door het verminderd gebruik van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen. Van boslandbouwsystemen verwacht men bovendien positieve klimaateffecten, een verbetering van de bodemstructuur, meerwaarde voor de biodiversiteit en verminderde erosiegevoeligheid. SALV en Minaraad kunnen zich verenigen met deze algemene benadering en zijn het er mee eens dat de beoogde positieve effecten in principe verwacht kunnen worden.

Om agroforestry ingang te doen vinden, hebben landbouwers nood aan duidelijkheid. SALV en Minaraad wijzen op verschillende juridische interpretatievragen die er ontstaan in verband met boslandbouwsystemen. Indien er vanuit juridisch oogpunt niet uitgesloten kan worden dat boslandbouwsystemen zouden worden beschouwd als bos, dan moet volgens de raden het Bosdecreet aangepast worden, zodat boslandbouwsystemen uitgesloten worden van het toepassingsgebied.

De adviesraden vinden het evenmin duidelijk of de aanplanting met bomen in het kader van agroforestry moet worden beschouwd als een 'bosaanplant' in de zin van het Veldwetboek. Ook de Pachtwet is niet voorbereid op boslandbouwsystemen. Dat werpt volgens de raden vragen op omtrent het toepassingsgebied want een pacht kan slechts betrekking hebben op landbouwactiviteiten met uitsluiting van bosbouw. Andere vragen rijzen omtrent de vereiste toestemming van de eigenaar, het eigenaarschap van de bomen en de vergoeding voor de meer- of minwaarde uit de bomen in geval de pacht beëindigd wordt.

De verhouding tot de diverse regulerende bepalingen ter bescherming van houtachtige gewassen - hetzij op grond van het Bosdecreet, hetzij op grond van het Natuurdecreet - moet worden verduidelijkt. SALV en Minaraad menen dat er desnoods wijzigingen moeten worden doorgevoerd worden zodat de landbouwer op het gepaste moment terug kan keren naar een landbouwexploitatie zonder agroforestry. In de artikelsgewijze bespreking formuleren SALV en Minaraad aanbevelingen in verband met de prioriteiten die er kunnen worden gesteld wanneer er meer aanvragen zijn dan verwacht. Naast diverse inhoudelijke suggesties pleiten de adviesraden voor een systeem dat de kandidaat-boslandbouwer toelaat met enige zekerheid een planning op te maken.

SALV en Minaraad pleiten nog voor een uitbreiding van de subsidiabele kosten. "Wanneer men boslandbouw echt wil stimuleren, is de voorziene subsidie per begunstigde te beperkt", luidt het. Wat de keuze van de boomsoorten betreft, wijzen de raden op het Soortenbesluit als referentiekader in verband met exoten en bestempelen zij beplantingen met sommige niet-invasieve exoten van populier of walnoot als beloftevolle vormen van agroforestry.

SALV en Minaraad menen dat er juridisch geen hinderpaal is om voor hetzelfde perceel steun voor een boslandbouwsysteem te combineren met steun in de vorm van een beheerovereenkomst. De raden adviseren ook om begeleiding te voorzien bij agroforestry, die complementair is aan deze die nu door de bedrijfsplanners bij de verschillende beheerovereenkomsten geboden wordt. Tot slot bevelen SALV en Minaraad aan het aantal bomen te verlagen van 50 naar 30 per hectare, waarbij de kopakker niet wordt meegerekend. Ook de minimaal vereiste oppervlakte op bedrijfsniveau van één hectare is volgens de raden een potentiële drempel voor kleinere bedrijven.

Meer info: Ontwerpbesluit boslandbouwsystemen

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via