De basisfilosofie van UPG is dat het aanbod zo goed mogelijk moet afgestemd worden op de vraag. Daarbij zou de regel gelden dat 1 pct areaalvermindering kan leiden tot een prijsverhoging van 6 pct. De organisatie verwijst daarbij naar de Verenigde Staten. Daar is men er sinds 2005 in geslaagd om steeds rendabele aardappelprijzen te bekomen door middel van een beperking van het aanbod.

De organisatie probeert al sinds 2008 de Belgische aardappeltelers te laten meestappen in het verhaal. Tot nog toe zonder veel succes, want in 2009 steeg het aardappelareaal in Vlaanderen met 11 pct en in Wallonië met 25 pct. “Europa heeft roet in het eten gestrooid door aardappelen in België ook subsidiabel te maken. Zo werd de aardappelteelt voor iedereen toegankelijk, met alle gevolgen vandien”, zegt Guy Depraetere, initiatiefnemer van UPG.

Volgens Depraetere was het een geluk dat onze buurlanden zo’n premiewijziging al eerder achter de rug hadden en dat het areaal daar ongeveer gelijk bleef. “Maar de geloofwaardigheid van de United Potato Growers om aardappeltelers te overtuigen mee te stappen in het systeem, kreeg wel een ferme deuk”, zei hij. Toch merkte hij tijdens de studienamiddag een grote ongerustheid bij de telers op. “Velen hebben het gevoel dat er dringend iets moet veranderen, zeker met de huidige prijs”.

Toch laat de UPG de moed niet zakken. “Wij blijven pleiten voor een systeem van aanbodbeheersing. Een eerste belangrijke voorwaarde om dit te verwezenlijken, is de invoering van een marktinformatiesysteem”, licht Guy Depraetere toe. In Nederland verzamelt en verwerkt de Verenigde Telers Akkerbouw (VTA) prijzen van telers. De organisatie wil ook overgaan tot het verenigen van de aardappeltelers.

Volgens Louis Beemsterboer, voorzitter van VTA, is dat van groot belang om evenwichtig te kunnen onderhandelen met de afnemers. “Ook een aanbodvermindering zal nodig zijn om meer marktmacht af te dwingen”, stelde hij tijdens de studienamiddag. Vorig jaar lanceerde VTA ook een fonds waarmee aardappelen uit de markt konden genomen worden, maar door de hoge deelnamedrempel was dat volgens Depraetere gedoemd tot mislukken.

In Frankrijk bestaat er al zo’n telersvereniging. Le Gappi (Grouppement d’ Agriculteurs Producteurs de Pommes de terre pour l’ Industrie) verenigt 800 telers die vooral leveren aan McCain. Samen bewerken zij 11.000 ha. Le Gappi speelt een belangrijke rol in de onderhandelingen met fabrieken. “We slagen erin om betere voorwaarden af te dwingen”, zei Eric Delacour van Le Gappi. De organisatie wil graag zijn werking uitbreiden naar België en Nederland. Landbouworganisaties ABS en Boerenbond zegden toe om te bekijken of de Belgische McCain-leveraars kunnen toetreden.

UPG sluit zich aan bij de visie van de Nederlandse en Franse organisatie. “Zomaar in het wilde weg aardappelen planten, werkt niet. We hebben nood aan een duidelijk marktinformatiesysteem over de grenzen heen. Daarnaast moeten we de telers ervan overtuigen dat ze zich moeten verenigen.”, zegt Depraetere. Een eerste stap is volgens hem een toetreding tot de telersvereniging van Le Gappi. “Daarnaast moeten we ook mikken op een globale telersvereniging voor Vlaanderen en Wallonië”.

Die telersvereniging moet het makkelijker maken om telers aan te zetten om collectief het areaal te verminderen en over te gaan tot aanbodbeheersing. “Daarbij moeten we overwegen om surplusaardappelen uit de markt te nemen”, klinkt het. Tot slot is Guy Depraetere van UPG er ook van overtuigd dat een telersvereniging efficiënter kan onderhandelen met de industrie.

bron eigen verslaggeving

24/02/2010