nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

10.02.2012 Wie wint toeslagrechten in 2014? Wie verliest er?

Het GLB-voorstel van de Europese Commissie houdt een overgang in van het historisch model voor de toekenning van rechtstreekse inkomenssteun aan landbouwers naar een regionaal model. Dat gaat gepaard met een belangrijke herverdeling tussen landbouwers en sectoren. De verliezers zijn vooral terug te vinden in de melk- en vleesveehouderij. Daar staat tegenover dat bepaalde bedrijfstypes hun steun zien toenemen.

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) heeft de laatste 20 jaar belangrijke hervormingen doorgemaakt. Tot de jaren ’90 lag de klemtoon op markt- en prijssteun. Dat veranderde door de invoering van rechtstreekse steun ter compensatie van een daling van het voorheen ondersteunde prijsniveau. Door de introductie van de bedrijfstoeslag in 2005 is die rechtstreekse steun in belangrijke mate ontkoppeld van de productie. In 2013 zal in Vlaanderen enkel de zoogkoeienpremie nog gekoppeld zijn.

Op 12 oktober 2011 heeft de Europese Commissie nieuwe wetgevende voorstellen voor de periode vanaf 2014 gepresenteerd. Ze houden een overgang in van het historische model voor de toekenning van rechtstreekse steun naar het regionale model. Ook zal België acht procent minder rechtstreekse inkomenssteun kunnen uitbetalen aan zijn boeren.

Een derde van die inkomenssteun wordt bovendien afhankelijk gemaakt van inspanningen van de boeren om te ‘vergroenen’. Maatregelen met betrekking tot blijvend grasland, gewasdiversiteit en ecologisch aandachtsgebied moeten ervoor zorgen dat 30 procent van de rechtstreekse betalingen naar klimaat- en milieuvriendelijke landbouwpraktijken gaat.

De Afdeling Monitoring en Studie (AMS) van het Departement Landbouw en Visserij ging na wat de mogelijke impact is van de herverdeling van de rechtstreekse steun binnen Vlaanderen. Bedrijven die in 2011 toeslagrechten hadden maar ook bedrijven die in 2011 uitsluitend fruit, groenten en aardappelen produceerden, krijgen volgens de voorstellen van de Europese Commissie vanaf 2014 nieuwe toeslagrechten. Dat levert een potentieel op van 23.779 begunstigde landbouwers en een areaal van 626.704 hectare.

Een groot aantal bedrijven kent een beperkte winst of verlies aan steun. Een aantal bedrijven wint of verliest zeer veel. De verliezers zijn vooral terug te vinden in de melk- en vleesveehouderij. Bedrijven met een slachtpremie kalveren en met speciale toeslagrechten behoren tot de grote verliezers. Het gaat echter om een zeer beperkt aantal bedrijven, zo blijkt uit het onderzoek.

Het al dan niet ontkoppelen van de zoogkoeienpremie is sterk bepalend voor het resultaat. Als de zoogkoeienpremie ontkoppeld wordt, is het bedrijfstype vleesvee de grootste verliezer, met een gemiddeld verlies van ongeveer een kwart van het bedrijfsinkomen. Als de zoogkoeienpremie niet ontkoppeld wordt, is het bedrijfstype melkvee de grootste verliezer, met een gemiddeld verlies van 11 procent van het bedrijfsinkomen.

Bepaalde bedrijfstypes zien hun steun toenemen, vooral bedrijven met fruit- en boomteelt, groenten in openlucht en akkerbouw, net als varkens- en pluimveebedrijven voor zover ze over grond beschikken. Bij het niet ontkoppelen van de zoogkoeienpremie verkleint de toename, vooral voor de akkerbouwsector.

Binnen een bepaald bedrijfstype kunnen er grote verschillen zijn. Niet alle akkerbouwbedrijven winnen en niet alle melk- en vleesveebedrijven verliezen. De waarde per toeslagrecht en de verhouding ‘aantal toeslagrechten per aantal hectare’ en ‘zoogkoeienquotum per aantal zoogkoeien’ zijn belangrijke factoren om te bepalen of een bedrijf wint of verliest.

Daarnaast speelt in de rundveehouderij de intensiviteit (aantal grootvee-eenheden runderen per hectare) een voorname rol. Als de zoogkoeienpremie niet ontkoppeld wordt, neemt het aantal verliezers in de vleesveesector af van 70 naar 42 procent. Het aantal verliezers in de akkerbouwsector neemt dan toe van 35 naar 42 procent en in de melkveesector van 79 naar 82 procent.

Meer info: Ex-ante evaluatie door AMS van herverdeling rechtstreekse steun binnen Vlaanderen

Volg VILT ook via