nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

19.03.2018 Aardappelindustrie stoomt door ondanks exportperikelen

De voorbije jaren ontpopte de aardappelsector zich tot één van de snelste groeiers van de Belgische agrovoedingsindustrie. 2016 was voor de aardappelverwerking een recordjaar en de frietfabrieken gaan door op dat élan. Vorig jaar werden 4,57 miljoen ton aardappelen (+3,6%) verwerkt. De groei komt van friet en in nog grotere mate van aardappelproducten zoals chips, puree en vlokken. Sectorfederatie Belgapom maakt ook gewag van meer tewerkstelling (+7,1%) en een bijna evenaring van het investeringsrecord uit 2016. Het enige wat de pret bederft, is protectionisme dat de kop opsteekt in Zuid-Amerika en de export van de Belgische friet verstoort.

Friet is nog altijd het uithangbord van de Belgische aardappelverwerking, maar vorig jaar steeg de productie van andere aardappelproducten (o.a. chips, kroketten, puree) opvallend. In een jaar tijd werd de productie opgedreven van 468.513 naar 690.159 ton (+47,5%). Het aandeel diepgevroren en gekoelde friet steeg van 1,91 naar 1,99 miljoen ton (+4,3%), specifiek dat van gekoelde friet daalde met 3,5 procent.

“Wereldwijd is er vanuit de voedingsindustrie grote vraag naar aardappelvlokken en vanuit de diervoederindustrie naar aardappelgranulaat. Ook de chipsmarkt groeit enorm”, vernemen we bij Belgapom, de beroepsvereniging voor de Belgische aardappelhandel en -verwerking. Met een wereldkampioenschap voetbal in het verschiet zal de chipsconsumptie eerder toe- dan afnemen. Behalve in chips hebben Belgische fabrieken ook uitgebreid in de productie van puree. Diepvriespuree waarin groenten verwerkt zijn, wordt aangeboden als een gezond alternatief voor de voorgebakken aardappelproducten.

De Belgische aardappelindustrie had vorig jaar 4,57 miljoen ton aardappelen nodig. Dat maakt van 2017 opnieuw een recordjaar. Aardappelverwerkers hebben de bestaande productiefaciliteiten verruimd, nieuwe productielijnen bijgeplaatst en in het geval van Agristo een volledig nieuwe fabriek gebouwd in Wielsbeke. Op sectorniveau is er ruim 305 miljoen euro geïnvesteerd in 2017, wat volgens Belgapom een bijna-evenaring (-1,3%) is van het record uit 2016. Om de nieuwe productielijnen te doen draaien, was uiteraard meer personeel nodig. De tewerkstelling steeg met 7,1 procent tot 4.410 medewerkers.

Met 2,2 miljoen ton blijft de Belgische aardappelindustrie de grootste exporteur van diepgevroren aardappelspecialiteiten. Wat we exporteren, daar zijn we ook fier op getuige de erkenning van de frietkotcultuur als nationaal immaterieel cultureel erfgoed. Bij die gelegenheid werd James Bint bevestigd in zijn rol als frietambassadeur door prins Laurent. De stripfiguur die Belgapom als ambassadeur koos, inclusief de ‘license to fry’ waarover hij volgens ingewijden beschikt, is een knipoog naar James Bond.

Vorig jaar promootte Bint de ‘Belgian fries, from the heart of Europe’ in Zuid-Oost-Azië. Via beursdeelnames en persevents trachten de Belgische frietproducenten de authenticiteit en kwaliteit van de Belgische friet aan te tonen in deze snel groeiende markt van 557 miljoen consumenten. De inwoners van Vietnam, Indonesië, de Filippijnen, Maleisië en Thailand lusten al friet, maar die komt vooral uit Noord-Amerika. Met de steun van Europa bundelen Belgische exportorganisaties (VLAM, APAQ-W, FIT en AWEX) de krachten om hen ook met ‘echte frieten’ kennis te laten maken.

Wat de handel betreft, is het niet alleen goud dat blinkt. Belgapom stoort zich aan het protectionisme dat de kop opsteekt en de internationale handel bedreigt. Secretaris Romain Cools verwijst concreet naar “de onterechte antidumpingmaatregelen van de Braziliaanse overheid”. De klacht van Europese frietfabrieken hiertegen is nog steeds in behandeling. Brazilië staat er om gekend creatief en vaak gebruik te maken van het antidumpingbeleid dat de Wereldhandelsorganisatie voert. Problematisch voor de Belgische aardappelindustrie is dat andere Zuid-Amerikaanse landen zich hierdoor laten inspireren.

Cools heeft het meer bepaald over Colombia, waar een producentenorganisatie van aardappeltelers de kat de bel aan bond. McCain heeft een fabriek in het land zodat de telers liever de binnenlandse verwerking zien groeien dan dat de vraag ingevuld wordt met ingevoerde aardappelproducten. “Een duidelijk geval van protectionisme”, aldus de Belgapom-secretaris, “want zowel de teelt als verwerking van aardappelen verlopen er veel minder efficiënt dan in Europa. Voor 1 kilo friet te produceren, verwerken ze 6 in plaats van 1,5 à 2 kilo aardappelen.”

Van dumping is volgens de Wereldhandelsorganisatie sprake indien een bedrijf producten exporteert voor een lagere prijs dan degene die het op de binnenlandse markt vraagt. “Kwaliteitsverschillen moet je daarbij in rekening nemen. Anders vergelijk je appelen met citroenen”, vervolgt Cools. Het dossier van de Colombianen rammelt, maar Europa maakt vooralsnog geen vuist zoals Trump dat voortdurend doet voor Amerikaanse bedrijven. “Onze bedrijven moeten het zelf zien op te lossen, met advocaten gespecialiseerd in internationaal handelsrecht die handenvol geld kosten terwijl de aardappelindustrie zelf werkt met lage marges.” Belgapom en zijn Europese federatie EUPPA hebben er bij de Europese Commissie op aangedrongen om nog meer druk te zetten om een einde te stellen aan handelsverstoringen.

Tot slot verwijst Belgapom naar de brancheorganisatie aardappelen die tijdens vakbeurs Interpom Primeurs (november 2018) boven de doopvont wordt gehouden. Aan de intentie tot oprichting werd recent ruchtbaarheid gegeven. Meer samenwerking binnen de keten past in de duurzame groei die de aardappelverwerkers nastreven. Daarnaast steunt Belgapom ook internationale (ontwikkelings)samenwerking via de ngo Trias. Eén van hun projecten, Coalición Chuño, zal tijdens het World Potato Congress in Cuzco (Peru) als voorbeeld van ontwikkelingshulp via aardappelteelt voorgesteld worden. Het betreft de samenwerking met een jonge coöperatie van Peruaanse aardappeltelers uit het Andesgebergte die investeert in de productie en verkoop van gevriesdroogde aardappelen.

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via