nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

03.07.2015 Akkoord in dossier bescherming poldergraslanden

De Vlaamse regering heeft een akkoord bereikt in het netelige dossier van de historisch permanente poldergraslanden. Dat laat landbouw- en natuurminister Joke Schauvliege weten. In totaal zullen 8.000 van 12.000 hectare permanente poldergraslanden bescherming krijgen. Er wordt wel een onderscheid gemaakt tussen de graslanden die al beschermd waren via de natuurwetgeving en graslanden die beschermd zullen worden als ‘ecologisch kwetsbaar blijvend grasland’ via het Europees landbouwbeleid. Huiskavels ontspringen de dans en vallen buiten de bescherming. De definitieve kaart moet in september worden goedgekeurd.

Witte rook in een aanslepend dossier: de Vlaamse regering kwam tot een akkoord over de bescherming van 12.000 hectare historisch permanente graslanden. Ongeveer 8.000 hectare wordt beschermd, al wordt er een onderscheid gemaakt tussen twee categorieën: enerzijds zijn er de historisch permanente kustpoldergraslanden die gekenmerkt worden door de aanwezigheid van een soortenrijke vegetatie of door de aanwezigheid van een uitgesproken microreliëf (sloten, poelen, greppels, …) en die na het openbaar onderzoek en wetenschappelijke controle als dusdanig zijn bevestigd. Zij worden beschermd door de Vlaamse natuurregelgeving en er geldt een verbod of een vergunningsplicht op scheuren en ploegen van deze percelen.

Anderzijds zijn er poldergraslanden die het etiket “ecologisch kwetsbare blijvende graslanden” (EKBG) meekrijgen en beschermd zullen worden via het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) van de EU. Ook deze graslanden mogen niet worden geploegd en het microreliëf moet behouden blijven. Op deze manier blijven de fundamentele natuurwaarden verankerd, maar kunnen de gangbare landbouwpraktijken op deze percelen nog steeds plaatsvinden. Huiskavels – percelen in de onmiddellijke omgeving (50 tot 100 meter) van de woning en het bedrijf van de landbouwer – vallen buiten de beschermingsmaatregelen.

In september 2014 had de Vlaamse regering een voorlopige vaststelling gedaan van 12.000 hectare historisch permanente graslanden in de landbouwstreek de Polders en de bijbehorende kaart aan een openbaar onderzoek onderworpen. Dat openbaar onderzoek vond plaats tussen 13 oktober en 12 december 2014 op het grondgebied van twintig West-Vlaamse en twee Oost-Vlaamse gemeenten. In totaal werden 2.411 bezwaren ingediend door natuurorganisaties, landbouwers, eigenaars, burgers, gemeenten, enzovoort die door een expertencommissie werden onderzocht op basis van wetenschappelijke criteria. De definitieve kaart wordt in september van dit jaar voor principiële goedkeuring aan de Vlaamse regering voorgelegd.

“Met deze beslissing hebben wij een definitieve doorbraak bereikt in een problematiek die al bijna 20 jaar aansleept”, klinkt Schauvliege opgelucht. “Sinds 1997 werden geregeld sterke verklaringen afgelegd, maar niemand is erin geslaagd om de ecologische en economische belangen in de regio op een aanvaardbare manier met elkaar te verzoenen. Vandaag is de noodzakelijke synergie gevonden tussen het natuur- en het landbouwbeleid, tussen de bescherming van de bijzonder waardevolle historisch permanente graslanden en een leefbare landbouw in de kuststreek. De getroffen beschermingsmaatregelen dragen tevens bij tot oplossing voor de klimaatproblematiek, want de poldergraslanden zitten boordevol koolstof en hebben een bufferende werking tegen wateroverlast. Bovengronds herbergen ze veel biodiversiteit en hebben ze een hoge natuurwaarde.”

Vanuit de landbouwsector wordt voorzichtig positief gereageerd. Boerenbond merkt wel op dat de genomen beslissingen leidt tot een “beduidende uitbreiding” aan oppervlakte grasland die beschermd wordt, maar juicht ook toe dat er via de EKBG-categorie rechtszekerheid op langere termijn komt voor het landbouwgebruik. Ook het vrijwaren van de huiskavels stemt de landbouworganisatie tevreden. Nog volgens Boerenbond bewijst het akkoord in dit dossier dat er “met een flinke dosis gezond verstand wel degelijk evenwichten tussen natuur en landbouw gevonden kunnen worden”. Boerenbond rekent er dan ook op dat deze “evenwichtige” oplossing een eind maakt aan de gepolariseerde discussies in de Polders.

Vogelbescherming Vlaanderen en haar werkgroep SOS Kustpolders reageert dan weer ontgoocheld: “Er is dus nog maar eens geen definitieve beslissing en wat in de officiële communicatie van de minister rond de conceptnota staat, doet zeer weinig goeds verwachten.” De natuurorganisatie maakt zich vooral zorgen om het feit dat de bescherming van de 5.000 extra hectare via het GLB wordt geregeld. “SOS Kustpolders had op veel meer gehoopt en ziet bijzonder weinig garanties over de juiste inhoud van die bescherming en de handhaving”, zo klinkt het. Bovendien vindt de organisatie het “merkwaardig” dat de bescherming pas in de loop van 2016 ingaat en wordt de vraag gesteld wat er zal gebeuren wanneer het huidige GLB in 2020 afloopt.

Vlaams parlementslid Wilfried Vandaele (N-VA), die het dossier al lang opvolgt en er ook al verschillende keren over in de clinch ging met de minister, spreekt van "een verdedigbaar compromis tussen natuur en landbouw". Volgens hem gaat het zelfs om 9.000 hectare die beschermd zullen worden. "Ongeveer 5.000 ha via het natuurdecreet, 4.000 ha via de landbouwregelgeving." Bij oppositiepartij Groen zijn ze minder enthousiast over het akkoord. Parlementsleden Bart Caron en Hermes Sanctorum spreken van "een typisch Belgisch compromis" en "een verknipt beleid". "Een deel van de poldergraslanden blijft beschermd via het natuurbeleid, terwijl een ander deel maar een beperkte bescherming krijgt via het landbouwbeleid. Alle poldergraslanden moeten een zelfde juridische bescherming binnen het natuurbeleid", aldus Caron en Sanctorum. Zij dringen er bij Schauvliege ook op aan alles te verankeren in het Natuurdecreet. "Anders is er enkel een papieren beslissing genomen."

Sp.a reageert bij monde van voorzitter John Crombez "bijzonder ontgoocheld". Crombez noemt de beslissing van de Vlaamse regering "een lege doos" en zegt dat de regering een historische kans heeft gemist. "Ik viel bijna van mijn stoel toen ik vernam welke non-beslissing de Vlaamse regering nam rond de polders. De regering heeft beslist om de definitieve beslissing door te schuiven naar het najaar. De processie van Echternach is er niks bij." Volgens Crombez blijft de Vlaamse regering duizenden hectare verwijderd van het oorspronkelijke beschermingsplan. Door een deel te beschermen via het landbouwbeleid blijven er volgens hem ook veel vragen open van wat er wel en niet kan. Crombez: "Door deze beslissing bakt de regering het wantrouwen en de polarisatie in in haar beleid. Tussen nu en 2020 blijft rond de historische poldergraslanden onzekerheid troef."

Bron: eigen verslaggeving/Belga

Volg VILT ook via