nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

23.06.2017 "België heeft structureel een (te) laag grondwaterpeil"

Volgens onderzoekers is het watertekort waarmee we vandaag geconfronteerd worden, een gevolg van verkeerde beslissingen uit het verleden. Minister Schauvliege werkt aan een herstelbeleid, maar volgens critici gaat dat niet snel genoeg. De noodzaak van een minister van Water die een coherent waterbeleid uittekent en alles coördineert, dringt zich volgens sommigen op. De oproep van Aquafin om gezuiverd huishoudelijk afvalwater te gebruik voor laagwaardige toepassingen in bijvoorbeeld de voedingsindustrie en landbouw, biedt hoop en perspectief.

De Morgen sprak met een aantal wetenschappers over de droogte en het watertekort. Dat leverde een aantal interessante weetjes en cijfers op. Zo lezen we dat de hoeveelheid grondwater per inwoner in Vlaanderen en Brussel de op twee na laagste is van Europa. Alleen Tsjechië en Italië doen het slechter. Onze perceptie is anders, maar volgens onderzoekers kennen we gewoon weinig regen. Uitgedrukt per inwoner valt er nauwelijks 1.500 kubieke meter regen per jaar. Internationaal geldt 2.000 kubieke meter als weinig en minder dan 1.000 als extreem weinig. 

Daarenboven hebben we weinig grote waterlopen, die bovendien in het verleden rechter zijn gemaakt om regenwater sneller af te kunnen voeren naar de zee. Gecombineerd met de grote oppervlakten beton en asfalt in ons land, maakt dit dat regenwater te snel wegstroomt en niet de kans krijgt om in de bodem in te sijpelen. Hierdoor worden onze grondwaterreserves al vele jaren onvoldoende aangevuld.

Komt daar nog bij dat in het verleden te veel vergunningen voor het oppompen van grondwater werden toegekend. "Ons grondwater zou onze strategische reserve moeten zijn voor langdurig droge periodes zoals nu", zegt Jan De Schutter, een gewezen onderzoeker van het Waterbouwkundig Laboratorium in De Morgen. "Maar doordat de industrie en landbouw het hele jaar uit die potentiële reserve putten, zitten we nu met een (structureel) te laag grondwaterniveau. We merken dat elke zomer, maar nu merken we het vroeger."

Schauvliege werkt aan een herstelbeleid door minder vergunningen toe te kennen en hogere tarieven in gevoelige gebieden vast te leggen. Dat werpt zijn vruchten af: de totale hoeveelheid gebruikt grondwater per jaar is tijdens haar beleid lichtjes verminderd. In vijf jaar tijd van 214 naar 207 miljoen kubieke meter. In 2010 hadden 14 van de 42 grondwaterreservoirs in Vlaanderen een te laag peil, nu zijn dat er nog 8. Maar volgens critici en volgens het Rekenhof gaat dit niet snel genoeg.

De Schutter ijvert daarom voor meer gebruik van regenwater in industrie en landbouw – op dat vlak is er volgens hem nog veel winst te boeken, evenals voor het recycleren van gebruikt afvalwater. De oproep van waterzuiveringsbedrijf Aquafin sluit daar mooi bij aan. Het bedrijf stuurde een persbericht de wereld in om betrokkenen te laten nadenken over het gebruik van gezuiverd afvalwater voor laagwaardige toepassingen. Het water voldoet immers aan Europese en Vlaamse richtlijnen om geloosd te worden in oppervlaktewater. “Daardoor is het ook geschikt voor andere toepassingen die geen drinkwaterkwaliteit vereisen”, klonk het.

De oproep werd meteen goed opgepikt, want het bedrijf laat nu weten verschillende nieuwe contracten te hebben afgesloten, onder meer met landbouwbedrijven en een plantencentrum. Voor een forfaitaire vergoeding kunnen zij in een 60-tal zuiveringsinstallaties terecht om zoveel water op te halen als nodig. Ook landbouworganisatie Boerenbond had eerder deze week gereageerd dat het met Aquafin wilde praten. “Al zijn er nog enkele obstakels. Zo moet de kwaliteit van het water voldoen aan de normen inzake voedselveiligheid en milieu, en kan de distributie naar individuele landbouwbedrijven duur worden”, klonk het.

Een stem die zich nu ook in het droogtedebat laat horen, is die van Natuurpunt. Voorzitter Lieven De Schamphelaere wijst erop dat natuur en water in stedelijk gebied kan helpen de gevolgen van de klimaatverandering te bufferen. Concreet bieden planten schaduw, houden ze regenwater vast, doen ze de temperatuur dalen door verdamping en reflecteert water de zonnestralen, in plaats van warmte op te slaan zoals beton en asfalt. “De natuur kan helpen om wateroverlast en overstromingen te vermijden. Een degelijke ruimtelijke planning met aandacht voor natuur, groen en water is dan ook de beste buffer tegen overstromingen en droogte”, besluit hij in De Morgen.

Volgens Patrick Willems, professor waterbouwkunde aan de KU Leuven ten slotte, hebben we nood aan een coherent waterbeleid en een minister van Water die alles coördineert. Maar ook aan investeringen in technologische innovatie in de watersector. Die werkt volgens Willems nog redelijk ouderwets, zeker in vergelijking met andere sectoren. Het automatisch aansturen van waterbekkens staat bijvoorbeeld nog in haar kinderschoenen. Net als De Schutter is Willems trouwens voorstander van een hoogwaardiger gebruik van gezuiverd afvalwater, “bijvoorbeeld als koelwater in de industrie of voor de wasmachine”, klinkt het in De Morgen.  

Bron: De Morgen / Belga

Beeld: Loonwerk Defour

Volg VILT ook via