nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

02.03.2016 België in de bres voor landbouwakkoord EU-Marokko

België zal zich aansluiten bij het beroep van de Europese ministerraad tegen de vernietiging door het Hof van Justitie van het landbouwakkoord dat de Europese Unie in 2012 heeft gesloten met Marokko. Dat heeft premier Charles Michel verklaard tijdens zijn bezoek aan Rabat. De Marokkaanse regering had eerder aangekondigd alle contacten met de Europese Unie te zullen verbreken als gevolg van het arrest, omdat ze vond dat daardoor de soevereiniteit over Westelijke Sahara in vraag gesteld werd. De Westelijke Sahara wordt internationaal niet als deel van Marokko erkend.

In december vorig jaar vernietigde een uitspraak van het Europees Hof van Justitie deels het landbouwakkoord tussen de Europese Unie en Marokko. Dat akkoord is in voege sinds 2012 en is een uitbreiding op een vrijhandelsverdrag dat eerder al bestond. Volgens het Europees Hof is het landbouwakkoord ongeldig omdat het ook van toepassing is op de Westelijke Sahara, een gebied waar Marokko militair sterk aanwezig is, maar dat door geen enkele internationale instantie erkend wordt als deel van Marokko.

Doordat de Westelijke Sahara niet expliciet was weggelaten uit het akkoord, werden groenten, fruit en visproducten uit het gebied door Europese lidstaten geïmporteerd onder een Marokkaans label. Onder meer Zweden en Nederland distantieerden zich om die reden al van het akkoord. Ook de Verenigde Staten en de EFTA-landen (Noorwegen, Zwitserland, Liechtenstein en IJsland) hebben het gebied steeds expliciet buiten het toepassingsgebied van hun vrijhandelsakkoorden met Marokko gesteld.

Polisario, de politieke vertegenwoordiging van de Saharawi’s – de autochtone bevolkingsgroep in de Westelijke Sahara – diende daarom een klacht in bij het Europees Hof van Justitie en ziet zich door de uitspraak van het Hof gesteund. De organisatie diende een soortgelijke klacht in tegen een visserijakkoord dat de EU sloot met Marokko. Een uitspraak wordt de komende weken verwacht.

Vanuit de Marokkaanse hoofdstad Rabat werd geprikkeld gereageerd op de uitspraak van het Europees Hof. Marokko kondigde prompt aan de relaties met de Europese Unie op te schorten. “We zijn bereid verduidelijkingen en bijkomende garanties te geven om tegemoet te komen aan de ongerustheid van Marokko, zodat de contacten en samenwerking zo snel mogelijk helemaal hersteld kunnen worden", zo reageerde de Europese diplomatieke dienst.

Die reactie kwam er in de vorm van een beroep tegen het arrest van het Hof, aangetekend door de Europese ministerraad. België laat nu weten zich aan te sluiten bij dat beroep. De Marokkaanse eerste minister Abdel Ilah Benhiram had tijdens een onderhoud met premier Charles Michel laten weten dat het voor hem om een “zeer belangrijke politieke en geostrategische zaak” ging. Michel van zijn kant onderstreept het belang van een “duurzame samenwerking” met Marokko en verwijst naar een akkoord over de uitwisseling van vingerafdrukken in het kader van de strijd tegen terrorisme waarover momenteel onderhandeld wordt.

“In absolute getallen stelt de landbouwexport van de Westelijke Sahara niet veel voor”, reageert Sara Eyckmans, coördinator van de actiegroep Western Sahara Resource Watch. “Het gaat over een twaalftal landbouwbedrijven in de buurt van Dakhla, vaak eigendom van Marokkaanse en Franse investeerders, die vooral tomaten en meloenen produceren. Vanuit economisch standpunt zijn de grote fosfaatvoorraden veel belangrijker, maar het gaat hier om een soort princiepskwestie. Geen enkele staat erkent de Westelijke Sahara als deel van Marokko – het gebied is trouwens het enige ‘niet-zelf-besturende gebied’ op de lijst van de Verenigde Naties dat geen administratieve macht kreeg toegewezen – en dus is het logisch dat het Europees Hof problemen heeft met het landbouwakkoord dat Europa afsloot met Marokko.”

“De EU heeft nagelaten de Westelijke Sahara expliciet uit het akkoord te laten, terwijl de VS en de EFTA-landen dat in hun handelsakkoorden met Marokko wel hebben gedaan”, aldus Eyckmans. “De uitspraak is alleszins goed nieuws voor de Saharawi, die nooit geconsulteerd zijn over akkoorden die hun grondstoffen of producten uit hun thuisland verhandelen. Dat is nochtans een vereiste van het internationaal recht. We hopen dan ook dat het Hof binnenkort ook het visserijakkoord ongedaan maakt. Onder dat akkoord vissen Europeanen in de Saharaanse wateren, maar de financiële compensatie gaat wel naar Marokko.”

Bron: eigen verslaggeving/Belga

Beeld: Western Sahara Resource Watch

Volg VILT ook via