nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

20.11.2018 Biggencastratiespot van GAIA grijpt naar de ... keel

GAIA lanceert een nieuwe campagne voor een verbod op de chirurgische castratie van biggen. Tot eind november toont een tv-spot in 20 seconden hoe biggen op pijnlijke wijze hun mannelijkheid verliezen. Hoewel in het Vlaams regeerakkoord staat dat deze vorm van castratie vanaf 2018 verboden wordt, gaan de varkensboeren er volgens de dierenrechtenorganisatie gewoon mee door. “Na castratie krijgt een big een pijnstiller”, benadrukt Bart Vergote (Algemeen Boerensyndicaat). Mocht de marktsituatie het toelaten, dan zouden hij en andere varkenshouders volledig kappen met castreren maar de buitenlandse afnemers van varkensvlees willen volgens Vergote niet mee. Daarom blijft Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum geduldig draagvlak zoeken voor een uitweg uit de impasse.

“Al jarenlang rijgen zowel de politieke wereld als de boerenorganisaties de ene loze belofte aan de andere", zegt GAIA-voorzitter Michel Vandenbosch. “Zolang er geen verbod is, zetten wij onze campagnes verder!" In de tv-spot op de Vlaamse (Een en VTM) en Waalse televisie (RTL-TVI) krijsen de biggen het uit terwijl een varkenshouder zonder verdoving de teelballen verwijdert en de zaadleiders doorsnijdt, onder het toeziend oog van de zeug. “Omdat het zo pijnlijk is om naar te kijken", hebben we de beelden ‘geblurd’ voor de kijkers, aldus Vandenbosch.

Castratie gebeurt omdat bij het verhitten van vlees van niet-gecastreerde varkens een onaangename geur kan vrijkomen, de zogenaamde berengeur, die niet elke consument ruikt. Volgens GAIA blijven jaarlijks bijna 4 miljoen biggen onnodig lijden, terwijl er genoeg pijnloze alternatieven zijn. Al bijna 20 jaar strijdt de organisatie voor een verbod op chirurgische castratie. Een vaccin dat als alternatief dient, kreeg in 2009 groen licht van de Europese Commissie. “Intussen zijn we eind 2018 en gaan de boeren gewoon door met chirurgisch castreren", zegt Vandenbosch. “En de politici? Die staan erbij en kijken ernaar."

Het thema biggencastratie staat opnieuw hoog op het prioriteitenlijstje van GAIA sinds de Belgische varkensketen liet weten dat het niet lukt om chirurgische castratie van biggen stop te zetten. In de varkensproductie voor de binnenlandse markt is castratie met pijnbestrijding nu de norm. “Na de ingreep krijgen de biggen een pijnstiller”, legt Bart Vergote van het Algemeen Boerensyndicaat uit. “Pijnbestrijding wordt opgelegd door de kwaliteitsstandaard Certus en is intussen uitgegroeid tot de standaardpraktijk in de productie voor de binnenlandse markt. Voor Belgische retailers worden ook intacte beren vetgemest (b.v. voor Delhaize en Carrefour) en gevaccineerd (b.v. Colruyt). Buiten onze landsgrenzen is de marktacceptatie van niet-castreerde mannelijke varkens een probleem. Wij producenten willen wel, maar de markt moet ook mee willen.”

Om de problematiek van berengeur te beheersen, is er nog een derde alternatief voor castreren. Vergote verwijst naar het speciale voeder ‘Taintstop’ van veevoederfabrikant Dumoulin (Groep Arvesta). Taintstop reduceert het aantal ‘stinkers’ onder de mannelijke varkens sterk. Tijdens veehouderijbeurs EuroTier in Hannover won Dumoulin zilver met deze innovatie. Dumoulin claimt dat het voeder niet alleen het probleem van berengeur oplost, maar tevens diervriendelijk is en kostenefficiënt. Ongecastreerde beren presteren bovendien beter wat voederconversie betreft, wat op zijn beurt de stikstofuitstoot naar het milieu van een kilo varkensvlees verkleint.

In het verleden heeft GAIA vanuit het oogpunt van dierenwelzijn een lans gebroken voor vaccineren tegen berengeur, en voor het vetmesten van intacte beren. Castreren met pijnbestrijding is voor de dierenrechtenorganisatie geen volwaardig alternatief omdat de pijn niet volledig weggenomen zou worden. De impasse in dit dossier is compleet zodat GAIA-voorzitter Michel Vandenbosch zijn geduld er bij verliest. Begin dit jaar praatte Vandenbosch de Vlaamse parlementsleden bij over de kwestie, en maakte hij duidelijk dat hij het wachten en de loze beloftes meer dan beu is.

“Een algemene implementatie van de alternatieven voor castratie blijkt een heel moeizame zaak. We discussiëren daar al heel lang over”, analyseert onafhankelijk Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum. In juni bracht hij de belanghebbenden samen in het Vlaams Parlement voor een rondetafel. De belangrijkste hindernissen en opportuniteiten werden daar besproken, evenals mogelijkheden voor een nieuw plan van aanpak. “Een positieve benadering van het dossier”, zegt Sanctorum zelf. Hij schuift een traag-maar-gestaag-stappenplan naar voren omdat een snel verbod op biggencastratie niet ‘marktbestendig’ is.

“Op korte termijn lijkt een omschakeling naar castratievrij vlees voor Belgische consumptie het meest realistisch. Bij een aantal grote spelers is dat vandaag nog niet het geval. Het meeste Belgische varkensvlees dient evenwel voor export. Binnen Europa is Duitsland de grootste afnemer. Buiten Europa is dat China. Voor een algemene implementatie van het castratieverbod moeten we oog hebben voor de situatie daar”, zet het parlementslid de tweede en derde stap uiteen aan Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts.

Aan VILT verduidelijkt Sanctorum dat het vooruitzicht om verkoopverliezen te lijden op exportmarkten ver en nabij de Belgische varkenssector verlamt. “Het eigenaardige is dat zowel in Duitsland als in China vlees van beren die niet chirurgisch zijn gecastreerd, wordt aangeboden op grote schaal. Gaat het dan om een irrationele angst? Volgens mij is het aanbod varkensvlees zo groot dat de afnemers willekeur aan de dag kunnen leggen.” Minister Weys reageert dat er regelmatig overleg is met de Duitse overheid, die vooral gewonnen is voor vaccinatie “maar zelf moet vaststellen dat de retail niet volgt”.

Met China tracht Weyts rechtstreeks de dialoog aan te gaan om vast te stellen of er daadwerkelijk een probleem is met de invoer van vlees van gevaccineerde varkens. “Een wettelijke beperking bestaat niet. De Chinese overheid importeert zelfs op grote schaal varkenspoten en -oren van niet-gecastreerde dieren vanuit Brazilië. De terughoudendheid situeert zich bij de afnemers zelf, net zoals in Duitsland.” Aangezien in eigen land grootwarenhuizen actief zijn die een Duits hoofdkwartier hebben (b.v. Lidl, dat in België varkensvlees verkoopt van intacte beren), suggereert Hermes Sanctorum om hun invloed aan te wenden in dit dossier. Hij rekent ook op exportagentschap FIT en promotieorgaan VLAM om de drempelvrees in derde landen weg te nemen.

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: GAIA

Volg VILT ook via