nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

10.06.2017 Brexit kan zuivelindustrie stokken in wielen steken

De Belgische zuivelindustrie kende op tien jaar tijd een enorme groei. Het aantal verwerkte liters melk steeg sinds 2006 met 45 procent tot 4,5 miljard liter in 2016. Alleen al in vergelijking met 2015 gaat het om een toename van tien procent. De Belgische zuivelbedrijven investeerden het afgelopen decennium ook maar liefst 1,2 miljard euro. Na een zware crisisperiode werd eind 2016 bovendien een herstel in de melkprijs waargenomen, een tendens die zich in 2017 voortzet. Belangenvereniging BCZ waarschuwt er evenwel voor dat de Brexit een zware dobber kan worden voor de Belgische zuivelsector.

De cijfers die de zuivelindustrie kan voorleggen, spreken voor zich. Op tien jaar tijd steeg de omzet met een derde tot net geen vijf miljard euro. Ook tussen 2015 en 2016 was er een kleine stijging waar te nemen, ondanks de moeilijke marktomstandigheden. Het zware investeringsritme dat de industrie er de afgelopen jaren op nahield, heeft ook gezorgd voor een lichte stijging in de tewerkstelling en een toename van de uitvoer met bijna de helft. Daarmee kon het negatief handelssaldo van de Belgische zuivel op tien jaar tijd afnemen met maar liefst 60 procent.

Het aantal liters opgehaalde melk bij Belgische melkveebedrijven bedroeg in 2016 3,68 miljard liter tegen een reëel uitbetaalde melkprijs van 27,6 euro per 100 liter. Dat is een daling van vier procent in vergelijking met 2015, dat eveneens een crisisjaar was. Gelukkig kon de zuivelmarkt zich herpakken naar het eind van 2016. Door een daling van het aanbod van melk, onder meer als gevolg van Europese maatregelen, en een aantrekkende vraag naar zuivelproducten, is de melkprijs substantieel gestegen. In het eerste kwartaal van 2017 nam die met ruim een derde toe tot 35,1 euro per 100 liter.

De zware crisis in de melkveehouderij deed het aantal melkleveraars op een periode van één jaar tijd dalen met 6,1 procent. Voordien schommelde de terugloop van het aantal melkveehouders tussen twee en vier procent. Ondanks die continue daling is het aantal liters opgehaalde melk steeds toegenomen. In België ging het om een stijging van 28,2 procent op tien jaar. Met die groeicijfers moet het in Europa alleen Nederland, Ierland en Polen laten voorgaan.

Dat betekent dat het gemiddelde aantal geproduceerde liters per melkveebedrijf substantieel gestegen is. In 2006 ging het om gemiddeld 247.000 liter melk per bedrijf tegenover 495.000 liter in 2016, een verdubbeling dus. Opmerkelijk is evenwel het grote verschil tussen Vlaanderen en Wallonië. De gemiddelde productie per melkveebedrijf steeg in Vlaanderen van 489.000 liter in 2015 tot 555.000 liter afgelopen jaar, een stijging van maar liefst 13,5 procent. In Wallonië steeg het aantal geproduceerde liters per bedrijf in dat jaar tijd met amper een half procent tot 406.000 liter in 2016.

Die ontwikkeling baart de Belgische zuivelindustrie wel enige zorgen. “Het aantal stoppende bedrijven in Vlaanderen en Wallonië is min of meer gelijk, maar we zien wel dat de Vlaamse blijvers groeien en investeren, terwijl dat in Wallonië niet gebeurt”, zegt Renaat Debergh, afgevaardigd bestuurder van BCZ. Hij benadrukt dat hij respect heeft voor de keuze van de bedrijfsleider volgens welk bedrijfsmodel hij zich wil ontwikkelen, maar toch blijft het volgens hem opvallend dat er al een aantal jaar op rij geen groei is in Wallonië. “Maar we zien nu wel dat de Waalse zuivelbarometer weer positieve signalen geeft, wat betekent dat de Waalse melkveehouders terug iets hoopvoller zijn gestemd.”

Een ander zorgenkind voor de Belgische zuivelindustrie is de Brexit. Het Verenigd Koninkrijk is immers de vijfde belangrijkste exportbestemming voor ons land. In 2016 bedroeg de uitvoer naar Groot-Brittannië 285 miljoen euro. Dat is bijna tien procent van de totale uitvoer van zuivelproducten. Het gaat vooral om kaas, maar ook om gefermenteerde melk, consumptie-ijs, melkdranken en melkpoeder. Bij een harde Brexit verwacht BCZ dat de uitvoer naar Groot-Brittannië aanzienlijk zal dalen.

“Het gemiddelde invoertarief op zuivelproducten bedraagt binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) 40 procent. Zelfs al zou het nieuwe tarief slechts de helft hiervan bedragen, dan spreken we nog van een last van maar liefst 57 miljoen euro. Uitvoer van bepaalde producten kan hierdoor volledig stilvallen”, aldus BCZ-voorzitter Jean-Marc Schevenels. De sectorfederatie berekende dat het meest negatieve scenario een impact kan hebben die twee keer zo groot is als het Rusland-embargo.

In dit kader riep BCZ alle instanties in ons versnipperde land nogmaals op om de krachten te bundelen. “Ze moeten op basis van een echt partnership onze bedrijven ondersteunen in hun inspanningen om in te spelen op nieuwe uitvoeropportuniteiten. Reële uitvoerbevordering vergt een pragmatische en commerciële ingesteldheid”, aldus Schevenels. “Vaak moeten wij vaststellen dat de akkoorden die buurlanden afsluiten met derde landen gunstiger zijn voor het bedrijfsleven dan bij ons het geval.” Ook benadrukte de voorzitter dat de vlotte afhandeling van de exportcertificaten primordiaal is.

Meer informatie: Zuivelrapport 2017

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: Milcobel

Volg VILT ook via