nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

27.06.2019 Burgervaders in verweer tegen achterstelling platteland

Voor de burgemeesters van plattelandsgemeenten was de Mobiscore de spreekwoordelijke druppel. "Wij worden altijd bestempeld als een tweederangsgebied, alsof we een probleem zijn voor Vlaanderen en iedereen zich maar moet gaan concentreren in de knooppunten", zegt burgemeester Gerard Liefooghe (CD&V) van de kleine West-Vlaamse gemeente Alveringem. Hij komt aan het woord in de krant De Morgen naar aanleiding van het gezamenlijk signaal dat 16 burgemeesters uit de Westhoek aan de Vlaamse overheid gaven. Ook een plattelandsmotie van twee Hagelandse burgemeesters geniet bijval.

De burgemeesters van plattelandsgemeenten rekenen op de nieuwe Vlaamse regering om de financiering van steden en gemeenten te herbekijken. Er is te weinig oog voor de noden van het platteland, vinden 16 West-Vlaamse burgemeesters. Vorige week kwamen de gemeenten aan de IJzer met een gezamenlijke vraag naar het Vlaams Parlement: een volwaardig Vlaams plattelandsbeleid. "Om financiële redenen worden wij gedwongen om te ontwikkelen en bij te bouwen", zegt Christof Dejaegher (CD&V), burgemeester van Poperinge en voorzitter van het Westhoekoverleg. "Verdichten doen we al, maar we willen dat niet in die mate doen om onze grootste troef – onze mooie open ruimte – zomaar te grabbel te gooien."

Het is een paradox waar de hele streek mee worstelt, schrijft De Morgen: weinig inwoners betekent minder inkomsten, terwijl de grote oppervlakte om onderhoud vraagt. De 5.000 inwoners van Alveringem hebben 80 hectare ter beschikking. In Antwerpen wonen gemiddeld meer dan 200.000 mensen op dezelfde oppervlakte. "Al die open ruimte zorgt voor veel kosten aan onderhoud, terwijl het geen inkomsten genereert. Zo belanden de gemeenten in een financiële wurggreep", zegt Bern Paret, regiocoördinator voor de Westhoek bij provincie West-Vlaanderen. De vergrijzing tekent zich bovendien sterker af op het platteland, waardoor de zorgkosten stijgen. Door het hoger aantal gepensioneerden lopen de inkomsten uit de personenbelasting verder terug.

Van het budget van het gemeentefonds gaat 41 procent naar Antwerpen en Gent. Extra ondersteuning vanwege de Vlaamse overheid komt uit het plattelandsfonds maar die 8 miljoen euro per jaar is snel uitgeput. In Diksmuide gaat het budget uit het plattelandsfonds bijvoorbeeld helemaal op aan het onderhoud van de kerken in de 14 deelgemeenten. De Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) vindt de bezorgdheden van plattelandsgemeenten niet meer dan terecht.

In het verleden hebben gemeenten financieel hun plan getrokken door meer inwoners aan te trekken, en dat betekende meer bouwen en verkavelen. "Veel gemeenten hebben daarom lintbebouwing toegestaan", zegt sociaal geograaf Maarten Loopmans (KU Leuven). "Zeker in de Vlaamse Ruit was dat het geval, veel minder in de Westhoek." Net daarom vindt hij dat die regio een voorbeeld is van goed plattelandsbeleid. "Dat is eigenlijk waar de Vlaamse overheid naartoe wil: geconcentreerde kernen, met relatief goede verbindingen via het openbaar vervoer. Heel wat mensen wonen er nog in de dorpskern en gebruiken dus minder vaak de auto dan wie langs een steenweg woont."

Elders in Vlaanderen ervaren dun bevolkte plattelandsgemeenten met een groot aandeel open ruimte soortgelijke problemen. De burgemeesters van Glabbeek en Linter in Vlaams-Brabant lanceerden een plattelandsmotie met hetzelfde doel als hun collega’s in de Westhoek, namelijk een Vlaams beleid dat meer oog heeft voor het platteland. Peter Reekmans (Dorpspartij) en zijn collega van Linter Marc Wijnants (CD&V) maken dat concreet: "Het gaat over het herzien van het gemeentefonds, de ondersteuning bij dorpskernversterking om de open ruimte in stand te houden, een intrekking of minstens een aanpassing van de Mobiscore en een beleid op maat van het platteland inzake beter openbaar vervoer en nieuwe mobiliteitsvormen."

Het moet volgens beide burgemeesters uit het Hageland maar eens afgelopen zijn met "het doodknijpen van het platteland". In de plattelandsmotie wordt openbaar vervoer, of het gebrek daaraan, als voorbeeld gegeven: "Het ruimtelijk beleid vanuit Vlaanderen is meer en meer gericht op de leegloop van het platteland. De Vlaamse overheid en de Vlaamse Bouwmeester willen vooral bereiken dat wonen en werken afgestemd worden op het openbaar vervoer. Op die manier wordt het platteland opnieuw benadeeld. Eerst schafte men het openbaar vervoer op het platteland af om dan te zeggen dat er geen openbaar vervoer is waardoor wonen en werken daar niet meer kunnen." Elf andere gemeenten, in Vlaams-Brabant en daarbuiten, hebben al laten weten dat ze de plattelandsmotie van Glabbeek en Linter steunen.

Bron: De Morgen / Het Nieuwsblad / eigen verslaggeving

Volg VILT ook via