nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

08.07.2019 Duurzame en lokale tarwe voor grootste koekjesfabrikant

België is gezegend met vruchtbare landbouwgrond en erg bekwame landbouwers. In die optiek is het zonde dat haast alle tarwe die hier groeit ‘maar’ tot veevoeder dient. Stilaan gaan lokale maalderijen opnieuw belang hechten aan de herkomst van hun baktarwe maar het is de multinational Mondelez die hoogwaardige tarweteelt een grote impuls geeft. Hun koekjesfabriek in Herentals verwerkt vandaag reeds 6.000 ton Harmony-tarwe. Het graan ontleent zijn naam aan een duurzaamheidscharter dat onder meer voorschrijft om 3 procent van een akker als bloemenrand in functie te stellen van de biodiversiteit. Mondelez werkt met Walagri, de Waalse tak van Arvesta, samen voor de teeltbegeleiding en graanopslag. We brachten een bezoek aan Ferdinand Joly uit Ittre, één van de 37 Waalse akkerbouwers die Harmony-tarwe teelt voor Prince-koekjes.

Bij het aankopen van tarwe let de voedingsindustrie vooral op prijs en kwaliteit, en is de herkomst van ondergeschikt belang. Dat verklaart de achteruitgang van de teelt van hoogwaardige baktarwe in eigen land. “Minder dan 10 procent van de tarwe die we opslaan in onze graandepots is bestemd voor de maalderijen. Akkerbouwers telen vooral voedertarwe, en een deel daarvan wordt benut voor biobrandstof- en zetmeelproductie”, klinkt het bij Walagri, onderdeel van de groep Arvesta.

Om het graan van landbouwers meteen na de oogst te kunnen stockeren, beschikt Walagri over 60 depots op het platteland en zes opslagplaatsen langs waterwegen. Daarmee vormt Walagri een essentiële schakel tussen Mondelez en de landbouwers die voor de koekjesfabrikant Harmony-tarwe telen. Mondelez International hecht namelijk wél belang aan de herkomst en duurzaamheid van zijn belangrijkste grondstof (tarwe) en onderscheidt zich zo in de markt.

In ruil voor een premie bovenop de reguliere graanprijs en met de hulp van experten van Walagri hebben 37 Waalse akkerbouwers hun teelttechniek verfijnd. Ze dragen veel zorg voor de bodem, bijvoorbeeld door zo weinig mogelijk te ploegen, erosie te bestrijden en groenbedekkers te zaaien. Door korrelmaïs als voorteelt te vermijden, verkleinen ze de ziektedruk. De details van de teeltmethode worden uit de doeken gedaan door Flora Schmitlin. Zij is bij Mondelez verantwoordelijk voor duurzaamheid in het algemeen en het Harmony-programma in het bijzonder. Schmitlin reisde van Frankrijk naar Ittre in Waals-Brabant om er de verzamelde pers te woord te staan tijdens het bezoek aan een tarweperceel dat volgens de regels van de kunst geteeld wordt.

Schmitlin: “Een levenscyclusanalyse van een pakje beschuiten leerde ons dat 70 procent van de milieu-impact van Mondelez terug te voeren is op onze grondstoffen. Tarwe is onze voornaamste grondstof, vandaar de focus in het Harmony-programma.” Ze omschrijft het van origine Franse charter als “een geheel van goede landbouwpraktijken die de biodiversiteit en het milieu respecteren”. Door iedere behandeling met gewasbeschermingsmiddelen in vraag te stellen, sparen gecertificeerde telers 20 procent middel uit ten opzichte van de gangbare teeltmethode. Een groeiregulator spuiten ze bijvoorbeeld alleen in de jaren dat het echt nodig lijkt om legering en kwaliteitsverlies te voorkomen. Ook op kunstmest wordt bezuinigd want biscuittarwe vraagt minder stikstof dan broodtarwe omdat het eiwit- en glutengehalte lager moet liggen.

Harmony gaat zoals gezegd om meer dan alleen ‘minder chemie’. Bodemverbetering werd al aangehaald, een ander voorbeeld is de bloemenrand die 3 procent van het akkerland inneemt. Een uitgekiend bloemenmengsel trekt bestuivers en andere nuttige insecten aan, onder meer natuurlijke vijanden van plaaginsecten zoals bladluizen. Ondertussen groeien en bloeien er ruim 1.000 hectare bloemenranden op de velden van in totaal 1.700 Harmony-graantelers in zes verschillende EU-lidstaten (Frankrijk, België, Spanje, Italië, Polen en Tsjechië).

In feite komt Harmony neer op de wetgeving een stapje voor zijn door steeds de best beschikbare teelttechniek toe te passen. “Daarvoor werken we samen met onderzoeksinstituten en teeltexperten. Zij meten voor ons ook de milieu-impact van de teelt en de opbrengst ervan zodat we kunnen vergelijken met reguliere tarweteelt”, legt Schmitlin uit. Ondanks de besparing op inputs doet de opbrengst van een hectare Harmony-tarwe niet of nauwelijks onder voor een gangbaar geteeld tarweperceel. Om tot datzelfde resultaat te komen, hebben de deelnemende akkerbouwers meer inspanningen geleverd. Daar staat een door Mondelez gegarandeerde meerprijs per ton Harmony-tarwe tegenover. Hoeveel precies kan de firma niet kwijt, maar akkerbouwer Ferdinand Joly spreekt zelf van “een win-winsituatie”. Het staat de deelnemers vrij om uit het programma te stappen. “Negen op de tien blijven Harmony-tarwe telen”, illustreert Flora Schmitlin de tevredenheid.

Joly voert zijn Harmony-tarwe naar een graandepot van Walagri op enkele kilometers afstand van zijn boerderij. Behalve in Waals-Brabant wordt er ook in de provincie Henegouwen Harmony-tarwe apart gestockeerd. “Het depot van Walagri in Vollezele (Vlaams-Brabant) kunnen we in de toekomst inzetten indien Vlaamse landbouwers mee in het Harmony-charter willen stappen. Uiteraard willen we dit graag uitbreiden”, zegt Arvesta-woordvoerder Stéphanie Deleul. De groep Arvesta beschikt via zijn agrarische centra over graandepots in gans België. In eigen land zijn er momenteel 52 landbouwers die samen 6.000 ton Harmony-tarwe telen bestemd voor de koekjesfabriek van Mondelez in Herentals. Van die duurzame tarwe worden de populaire Prince-koeken gemaakt.

In het zuiden van ons land werkt de koekjesfabrikant voor de tarwe-aanvoer naar de maalderij exclusief samen met Walagri en 37 van diens klanten, maar Mondelez koopt ook (Belgische) tarwe via de Nederlandse coöperatie CZAV. Maalderijen zijn een onmisbare tussenschakel in dit verhaal. Zij moeten op hun beurt de traceerbaarheid kunnen garanderen. Mondelez wil nieuwe samenwerkingen aangaan want de ambitie is de ganse tarwe-aanvoer verduurzamen. Momenteel bevat driekwart van de koekjes die in West-Europa verkocht worden Harmony-tarwe. Tegen 2022 moet het volume toenemen tot ruim 280.000 ton. Dat is voldoende tarwe voor de volledige Europese koekjesproductie van Mondelez, met merken als LU, BelVita en Milka biscuits. Met een jaarproductie van 65.000 ton is de fabriek in Herentals de op één na grootste koekjesfabriek van Europa.

In deel 2 kom je meer te weten over het Harmony-project en de bijzondere bedrijfsvoering van Ferdinand Joly.

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: Mondelez International

Volg VILT ook via