nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

16.03.2018 Groeien het Brits en Europees landbouwbeleid uiteen?

Maandag zitten de Europese landbouwministers opnieuw samen over het gemeenschappelijk landbouwbeleid na 2020. Zij zoeken overeenstemming over de richting die de Europese Commissie heeft aangegeven in ‘The future of food and farming’. De Britten kunnen zich afzijdig houden want zij schrijven aan een nationaal landbouwbeleid. De aanzet die het Britse landbouwministerie (DEFRA) daartoe geeft, is niet eens zo verschillend van de weg die Europa wil uitgaan. Professor Alan Matthews (Trinity College Dublin) vergeleek beide toekomstvisies en merkt dat eenvoud van het beleid, welvaart op het platteland en milieubescherming gedeelde waarden zijn. Grootste verschil is dat de Britten komaf willen maken met inkomenssteun.

De EU-instellingen bereiden een nieuw gemeenschappelijk landbouwbeleid voor. In november vorig jaar wees de Europese Commissie de richting aan met haar communicatie ‘The future of food and farming’. Over de omvang van het landbouwbudget tast iedereen nog in het ongewisse. Daarover volgt pas begin mei meer duidelijkheid, wanneer Europees begrotingscommissaris Günther Oettinger zijn voorstel uitbrengt voor de Europese meerjarenbegroting (2020-2027). Over de inhoud van het landbouwbeleid wordt intussen voort onderhandeld. De Europese landbouwministers buigen zich er maandag al voor de derde keer over en proberen tot een gezamenlijke compromistekst te komen.

Terwijl de Europese landbouwministers het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) verder vorm geven, bereiden de Britten hun uitstap uit de Unie voor. Momenteel loopt er een publieksraadpleging over de toekomstvisie die het landbouwministerie eind februari presenteerde en die als titel kreeg: “Health and harmony: the future for food, farming and the environment in a Green Brexit’. De Britse beleidsmakers zien de Brexit als een unieke kans om het landbouw- en plattelandsbeleid over een andere boeg te gooien.

Aan het GLB lijken ze geen te beste herinneringen over te houden want DEFRA-topman Michael Gove schrijft: “In de meer dan 40 jaar dat het GLB dicteerde hoe we ons land moesten beheren, is het milieu erop achteruitgegaan en de landbouwproductiviteit afgeremd. De milieuschade is aanzienlijk: de bodemvruchtbaarheid ging achteruit, met de vogelpopulaties op het platteland gaat het niet goed en kostbare natuurlijke habitats zijn aangetast. Het subsidiesysteem hield innovatie tegen en deed het geld terechtkomen bij de grootste landeigenaars die de land- en pachtprijzen hoog houden.”

Tijdens de overgangsperiode na de Brexit wil het Britse landbouwministerie inkomenssteun blijven verstrekken aan landbouwers. De verandering zal geleidelijk ingezet worden door de hoogste bedrijfstoeslagen af te romen en duurzame landbouwpraktijken meer te subsidiëren. Het uiteindelijke doel is een totaal nieuw systeem van landbeheer dat de milieukwaliteit op het platteland aanzienlijk moet verbeteren. Landbouwers zullen niet vergoed worden op basis van het aantal hectaren dat ze bewerken, maar op basis van de bijdragen die ze leveren aan maatschappelijke diensten zoals milieu en dierenwelzijn.

De Ierse professor Alan Matthews, die het landbouwdebat voedt via zijn blog CAPreform.eu, merkt op dat het Britse en Europese beleid uiteengroeien wat inkomenssteun aan de landbouw betreft. Op andere punten zijn de gelijkenissen nog best groot, afgaand op de eerste voorzetten van de Europese Commissie en het Britse landbouwministerie. Boeren belonen voor milieubescherming willen ze bijvoorbeeld allebei doen. Alleen wil DEFRA alle subsidies enten op de principes ‘de vervuiler betaalt’ en ‘publiek geld voor publieke diensten’.

Europa wil zover niet gaan omdat de inkomenssteun in de eerste plaats ingegeven is vanuit de bekommernis dat het landbouwinkomen lager ligt dan het inkomen in andere sectoren. Inkomenssteun biedt een vangnet voor sectoren die het moeilijk hebben, en voor landbouwers die actief zijn in minder competitieve regio’s. Op die manier concentreert landbouw zich niet op de plaatsen waar de randvoorwaarden het gunstigst zijn, maar kan de sector zich overal in Europa handhaven. Dat op zich biedt volgens de EU economische, milieu- en sociale voordelen en garandeert dat de sector maatschappelijke diensten kan leveren.

Professor Matthews meent dat het Britse landbouwbeleid mee de koers zal bepalen die Europa in de toekomst uitvaart. Boeken ze succes met hun aanpak, dan zal dat extra voeding geven aan de wens voor een grondige GLB-hervorming. Is het een slag in het water, dan is het een bevestiging dat overheidssteun nodig is om het landbouwinkomen op peil te houden.

Meer info: CAPreform.eu

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: RABDF

Volg VILT ook via