nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

30.11.2017 Hogan schuwt centenkwestie maar verzint al besparing

Daags nadat Europees landbouwcommissaris Phil Hogan zijn voorstel voor een nieuw landbouwbeleid uit de doeken deed, houdt hij de discussie gaande via een live Facebook-chatsessie. De Commissie trekt het debat dus op gang, en licht ook toe wat er de komende maanden op stapel staat. “Het verdere ontwerp van het toekomstig landbouwbeleid zal parallel verlopen met de werkzaamheden aan het volgend meerjarig financieel kader van de EU.” Het GLB-voorstel loopt niet vooruit op deze centenkwestie, maar laat wel ballonnetjes op omtrent een (voor de staatskas interessante, nvdr.) bijsturing van de inkomenssteun aan landbouw.

Na de publicatie van ‘The Future of Food en Farming’ als visietekst voor het Europees landbouwbeleid na 2021 regende het reacties. Daarbij is er één commentaar die steeds weerkeert: “Hoe zit het met het landbouwbudget?”. In de woorden van Boerenbondvoorzitter Sonja De Becker klinkt dat bijvoorbeeld zo: “Het blijft oorverdovend stil over de centen die noodzakelijk zijn om dit beleid deftig in te vullen. Voor 35 cent per dag kan het toekomstige GLB verder de garantie bieden op voldoende, veilig, betaalbaar en duurzaam geproduceerd voedsel in een stabiele marktomgeving waarbinnen de boer ook zijn brood verdient.”

Het stilzwijgen over het landbouwbudget is vanzelfsprekend geen vergetelheid van Europees landbouwcommissaris Phil Hogan. Hij wou niet vooruitlopen op de politieke onderhandelingen over het volgend meerjarig financieel kader van de EU. In mei 2018 doet de Commissie daaromtrent een voorstel. Nog voor het begin van de zomer zouden ook de wetgevingsvoorstellen omtrent het GLB na 2020 volgen. Gezien de Brexit en de vele nieuwe uitdagingen (klimaat, veiligheid, migratie, enz.) die Europese acties vergen, laat het zich raden dat de moeilijkste politieke discussie over het landbouwbeleid meer specifiek over centen zal gaan.

Zeker is dat de rechtstreekse inkomenssteun aan landbouwers niet wordt afgeschaft. De Commissie verkent wel enkele mogelijkheden om te zorgen voor “eerlijkere en beter gerichte ondersteuning” van het inkomen van landbouwers. Na de laatste GLB-hervorming, die pas afgerond werd in 2015, rees er kritiek op het feit dat 20 procent van de landbouwers ongeveer 80 procent van de inkomenssteun ontvangt. Zowel de economische efficiëntie als de sociale rechtvaardigheid hiervan worden in vraag gesteld.

In feite weerspiegelt de scheve verhouding de aard van de steun, die voornamelijk hectare-gebonden is, en de concentratie van grond in de Europese landbouw. Voorts zijn meer dan de helft van de begunstigden zeer kleine landbouwbedrijven en gaan de meeste betalingen (72 % in 2015) naar middelgrote bedrijven die tussen de 5 en 250 hectare bewerken. De focus op deze professionele (familie-)bedrijven is niet verkeerd, maakt de Europese Commissie duidelijk, “want zij beheren 71 procent van het landbouwareaal en zijn bijgevolg de belangrijkste leveranciers van publieke goederen en milieuvoordelen.”

De Commissie wil echter blijven zoeken naar manieren om de rechtstreekse betalingen nog doelgerichter en eerlijker te maken. Daartoe worden in de visietekst vier mogelijkheden voor de toekomst verkent, zonder andere pistes uit te sluiten. De eerste is een verplichte aftopping van de rechtstreekse betalingen, waarbij rekening wordt gehouden met de werkgelegenheid die een bedrijf verschaft om ongewenste effecten te vermijden. Er zouden ook degressieve betalingen kunnen worden ingevoerd, om de inkomenssteun aan grotere bedrijven te reduceren.

Een derde optie is de focus meer leggen op een herverdelingsbetaling om in staat te zijn op een gerichte manier steun te verlenen, bijvoorbeeld aan kleine en middelgrote landbouwbedrijven. De vierde en laatste optie trapt een open deur in: “Waarborgen dat de steun naar echte landbouwers gaat, door de nadruk te leggen op degenen die actief landbouw bedrijven om de kost te verdienen.”

Vragen over het GLB na 2021? Je kan ze op 30/11 live aan EU-commissaris Phil Hogan stellen.

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via