nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

07.09.2015 "In crisistijd schuift keten verlies door naar de boer"

Wat kan Europa doen aan de malaise in de landbouwsector? Om een antwoord te krijgen op die vraag nodigde Radio 1 Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche in de studio uit. “We vragen de systemen uit het verleden niet terug want die hadden ook serieuze nadelen zoals overschotten aan landbouwproducten. We mikken op het versterken van de positie van de boer in de (lange) voedselketen. Bij een crisis wordt het verlies naar de producent doorgeschoven. Hij betaalt als zwakste schakel de rekening.” De Europese (mededingings)wetgeving moet volgens Vanthemsche zo aangepast worden dat de voedselketen afspraken kan maken wanneer het moeilijk gaat. Na een bewogen maandag in Brussel waren zowel Vanthemsche als Hendrik Vandamme van het Algemeen Boerensyndicaat teleurgesteld in het zwakke antwoord dat de Europese Commissie formuleerde op de crisis.

Duizenden boeren zijn maandag vanuit heel Europa naar het centrum van Brussel gekomen. Maar wat verwachten ze precies van de Europese beleidsmakers. Naargelang de vlag die ze dragen tijdens de betoging durft dat wat verschillen. Piet Vanthemsche, voorzitter van Boerenbond, verduidelijkt op Radio 1 met welke verwachtingen zijn leden-landbouwers naar Brussel trokken. Hij legt daarbij de nadruk op oplossingen voor de onhoudbaar zwakke positie van de boer in de voedselketen. Het fragment kan je hier opnieuw beluisteren. Hendrik Vandamme, voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat, legt eigen accenten: "Wij verwachten geen herintroductie van het oude systeem van strikte quota, maar wel een vorm van regulering die toelaat om het aanbod beter op de vraag af te stemmen en zodoende de druk op de prijzen weg te nemen."

Ook andere organisaties, de European Milk Board op kop, verwachten van Europa een sterker sturende rol op de markt voor landbouwproducten. De nationale ledenorganisaties van EMB zijn naar Brussel getrokken met de boodschap dat eenmalige steunmaatregelen geen oplossing meer zijn. “Er moet een structurele verandering van de markt komen”, zo klinkt het. EMB werkte zelf een mechanisme uit met een index voor de melkprijs. Als de prijs substantieel begint te dalen, komen er bonussen voor de landbouwers die minder produceren en boetes voor zij die de productie op hetzelfde niveau houden. De organisatie maakt zich sterk dat er nagenoeg geen bijkomende financiering van de overheid nodig is om het systeem op te zetten.

Geen landbouworganisatie leek na afloop van de betoging tevreden met de beloftes van de Europese Commissie. In de studio van het VRT-journaal verklaarde Piet Vanthemsche dat de 500 miljoen euro de cashpositie van de bedrijven wat kan verlichten. Aan structurele maatregelen die kunnen vermijden dat de crisis over een jaar weer hard toeslaat, ontbreekt het echter. Ook is de voorzitter van Boerenbond erg teleurgesteld over het gebrek aan maatregelen voor de varkenssector. Volgens Vanthemsche moet er over nagedacht worden om het geld van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op een andere manier te gebruiken. Hij denkt aan een stabiliseringsmechanisme om het inkomen van familiale landbouwbedrijven te beschermen. "We gaan in België een experiment opzetten, een stabiliseringsmechanisme op de langere termijn. De ketenpartners, naast de landbouwers zelf ook de voedingsindustrie en de distributie, zullen een financiële reserve aanleggen. Dat fonds kan aangesproken worden in tijden van nood."

Ook bij Hendrik Vandamme, voorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat, waren de verwachtingen veel hoger gespannen. "Er is nog veel onduidelijk over wat nu op tafel ligt. We weten dat de Commissie 500 miljoen euro wil vrijmaken, niet uit het landbouwcrisisfonds maar uit de algemene Europese begroting. Al past daar de bedenking bij dat die begroting eerder dit jaar flink gespijsd werd door de superheffing op kap van de melkveehouders." Vandamme tast in het duister wat de verdeling van de extra middelen betreft, "het is nog afwachten hoeveel er bestemd is voor de landbouwers in ons land". Wel staat volgens de ABS-voorzitter vast dat 500 miljoen euro niet in verhouding staat tot de ernst van de crisis. Eveneens pijnlijk is dat de varkensboeren volledig in de kou blijven staan. Vandammes hoop op een meer structurele aanpak van de crisis rust nu op de schouders van de Europese landbouwministers.

Copa-Cogeca, de grootste Europese boerenkoepel waar Boerenbond deel van uitmaakt, is niet te spreken over het voorstel van de Europese Commissie. Secretaris-generaal Pekka Pesonen zegt dat een steunpakket van 500 miljoen euro in de verste verte niet genoeg is om boeren te compenseren voor het verlies van hun belangrijkste exportmarkt Rusland, die jaarlijks 5,5 miljard euro waard is. Copa-Cogeca is onder meer ontgoocheld omdat niet alle middelen uit de pot van de superheffing, de boete die melkveehouders bij overproductie moesten betalen, terug naar de sector vloeien.

Bron: Radio 1 / deredactie.be / eigen verslaggeving

Volg VILT ook via