nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

20.07.2018 In het spoor van duurzame soja

De top drie van de sectoren met de grootste ecologische voetafdruk? Transport, woningbouw en de voedingssector. Consumenten kiezen er dan ook steeds meer voor om vleesvervangers te eten of plantaardige melk te drinken, omdat het beter is voor het milieu. In die producten zit vaak soja, maar is die soja wel duurzaam? Dat vraagt de redactie van Eos Tracé zich af in de nieuwe artikelenreeks rond het telen en gebruiken van soja.

Het begint al met de definitie van ‘duurzame soja’, wat moeten we daaronder verstaan? “Duurzame soja definiëren is moeilijk”, vertelt Jo Dewulf, hoogleraar aan de UGent in de vakgroep groene chemie en technologie. “En wel omdat het geen zwart-witverhaal is. Duurzaamheid zit vervat in verschillende aspecten, zowel de ecologische voetafdruk als de sociale aspecten tellen mee. En die kan je nog eens in verschillende deelaspecten opbreken.”

Uiteindelijk blijft een vegetarische of veganistische maaltijd milieuvriendelijker dan een menu met dierlijke producten. Zo stoot rundsvlees tien keer meer CO2 uit dan tofu en is een liter koemelk twee keer meer belastend dan sojamelk. Soja blijft belangrijk als bron van proteïnen voor mens en dier, en door rechtstreeks soja te eten, die niet eerst de omweg door een varkens-, kippen of koeienmaag heeft gemaakt, is er minder grond nodig om iemand te voeden.

Maakt dat soja heilig? Neen, ook teeltwijze, bescherming van het milieu en de omgang met arbeiders en de lokale gemeenschap zijn doorslaggevend voor een duurzame teelt. Het Amazonewoud en de Cerrado – het savannegebied van Zuid-Amerika – bijvoorbeeld staan erg onder druk door de sojateelt. “Zolang de vraag naar soja (voor veevoeder) aantrekt in groeilanden als China, blijft de druk op de natuur bestaan”, zegt Luc Vankrunkelsven, oprichter van Wervel vzw. “Telkens wanneer een groot bedrijf een opslagplaats voor soja installeert, creëren ze er een nieuw aanzuigeffect en beginnen landbouwers in de omgeving met het telen van soja.

Labels kunnen daar helpen om de excessen te beheersen, maar zelfs dan is het moeilijk om echt duurzame soja te garanderen. Daarnaast hebben sommige producten zo’n intens productieproces doorgemaakt dat niet de soja, maar wel de verwerking problematisch is. De traditionele sojaproducten zoals tofu, sojamelk of sojameel in burgers doen het beter dan de sojaproducten die dienen als vleesvervanger en hevige processing ondergaan.

“Zowel de industrie als de consument zijn in deze verantwoordelijk. De ene produceert namelijk op vraag van de andere. Anderzijds moet de consument de producent kunnen vertrouwen dat zijn product ook echt duurzaam is”, nuanceert Jo Dewulf. Iedereen kan dus zijn steentje bijdragen door de juiste keuzes te maken, besluit de redactie van Eos Tracé.

Bron: Eos Wetenschap

Volg VILT ook via