nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

19.04.2017 Landbouwcommissielid meest actief rond Europese thema's

De Vlaamse volksvertegenwoordigers volgen alsmaar intensiever de Europese besluitvorming op. Een masterstudente die stage liep bij het Infopunt Europa van het Vlaams Parlement onderzocht parlementaire documenten uit de periode 2009 tot 2016. Uit de vele vragen, interpellaties, resoluties en terugkoppelingen over de Europese Raden leidt ze af dat de toegenomen interesse vooral te merken is in de beleidsdomeinen internationale betrekkingen, economie en landbouw. Een parlementslid uit de commissie Landbouw, meer bepaald Francesco Vanderjeugd (Open Vld), is het meest betrokken bij de controle op het Europese beleidsniveau.

Als de Europese Raad samenkomt, dan is het Belgische standpunt het resultaat van langdurig overleg tussen vertegenwoordigers of ministers van de verschillende bevoegde overheden. Tijdens dat overleg wordt steeds gestreefd naar een consensus die rekening houdt met de soms verschillende belangen van de drie gewesten. Als men er niet in slaagt een consensus te bereiken, onthoudt België zich wanneer de andere lidstaten stemmen.

Het Vlaams Parlement kan invloed proberen uitoefenen op de Vlaamse ministers die mee vorm geven aan het Belgische standpunt, en in de Raad mee het Europese beleid uitstippelen. Er zijn verschillende manieren waarop Vlaamse volksvertegenwoordigers dat recht kunnen uitoefenen. Ze kunnen bijvoorbeeld schriftelijke en mondelinge vragen stellen aan de bevoegde minister, interpelleren, moties en resoluties indienen en gedachtewisselingen of hoorzittingen organiseren.

Om inzicht te verwerven in de betrokkenheid van Vlaamse volksvertegenwoordigers bij Europa heeft een masterstudente EU-studies de parlementaire initiatieven uit de periode 2009-2016 opgelijst. In totaal trof Marie Laenen (UGent) 484 documenten aan waarin sprake was van controle van het Vlaamse niveau op de Europese besluitvorming. In het overzicht dat zij daarvan maakte tijdens haar stage bij het Infopunt Europa van het Vlaams Parlement vallen een aantal zaken op. Om te beginnen zijn Vlaamse volksvertegenwoordigers steeds vaker controle gaan uitoefenen op de Europese besluitvorming.

Hoewel de stijgende trend duidelijk is, zijn er grote tussentijdse schommelingen. Laenen schrijft dat toe aan een combinatie van binnenlandse (b.v. verkiezingen) en Europese (sterk gemediatiseerde) gebeurtenissen. Voorbeelden van pieken aan parlementaire controleacties die een duidelijke aanleiding kennen, zijn de verhoogde interesse in Europa na de EHEC-crisis begin 2011 en de herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De Brexit en de onderhandelingen over internationale handelsverdragen zoals CETA zorgen deze legislatuur voor pieken.

De sterke stijging van het aantal mondelinge vragen om uitleg in de commissies is bij nader inzien te herleiden tot een stijging in twee specifieke commissies: Buitenlands Beleid en Landbouw. Rond het beleidsdomein landbouw wordt vaak parlementaire controle op de EU-besluitvorming uitgeoefend, wat eenvoudig te verklaren is door het gemeenschappelijk beleid dat in de EU rond landbouw gevoerd wordt. Recente stijgingen in de controle rond landbouw linkt de studente aan het Russische handelsembargo, een Europese Landbouwraad die volgde op een periode van crisis en de aanslepende malaise in de varkenssector.

Het is ook een parlementslid uit de commissie Landbouw die het meeste Europese controleacties op zijn conto heeft staan. Open Vld-er Francesco Vanderjeugd blijkt het actiefst op dat vlak hoewel hij pas sinds halfweg 2014 in het Vlaams Parlement zetelt. Als reactie op de cijfers merkt hij op dat de Europese besluitvorming bepalend is voor de Vlaamse land- en tuinbouw. “Het is dan ook heel belangrijk dat wij vanuit Vlaanderen de vinger aan de pols houden”, aldus Vanderjeugd. Voor de volledigheid voegen we toe dat de fracties CD&V en N-VA de meeste controle uitoefenden op het Europese niveau. Hou je echter rekening met het aantal zetels dat elke partij bekleedt in het parlement, dan zijn de Europa-kritische partij Vlaams Belang en de pro-Europese partij Open Vld de actiefste fracties.

De onderzoekster sprak met Francesco Vanderjeugd en zeven andere volksvertegenwoordigers die erg begaan zijn met Europese thema’s over hun rol binnen de Europese besluitvorming. Bij de meesten lijkt er frustratie te bestaan over de reactieve positie die het Vlaams Parlement inneemt. Het is met andere woorden de gewoonte van de Vlaamse regering om het parlement op de hoogte te stellen van de beslissingen die in Europa genomen zijn, en van de input die Vlaanderen daarbij had. Omgekeerd wordt het parlement amper geraadpleegd vóór er onderhandelingen plaatsvinden op het Europese niveau.

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via