nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

03.05.2019 Lidstaten stemmen over afgezwakt Bee Guidance document

In mei stemmen de experten van de lidstaten tijdens een besloten vergadering van het daartoe bevoegde comité SCoPAFF over het Bee Guidance document. Dat is een Europese leidraad voor de beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen op hun schadelijkheid voor bestuivers. Het Europees agentschap EFSA publiceerde dat document reeds in 2013 en baseerde zich hierop om een moratorium op neonicotinoïden te adviseren. De gewasbeschermingsmiddelenindustrie verzet zich tegen de nieuwe leidraad omdat het testprotocol voor risicobeoordeling onrealistisch streng zou worden. De lidstaten aarzelen. Europarlementsleden van Groen vragen federaal landbouwminister Denis Ducarme om opheldering nu een afgezwakte versie voorligt.

Twee Europarlementsleden van Groen, Bart Staes en Petra De Sutter, hebben een brief gericht aan federaal landbouwminister Denis Ducarme in verband met de beoordeling van gewasbeschermingsmiddelen. Zij vrezen dat het de foute richting opgaat met de risicoanalyse die fabrikanten specifiek voor bijen moeten uitvoeren. EFSA publiceerde daaromtrent een nieuwe leidraad in 2013. Het Europese verbod op drie neonicotinoïden is op dit Bee Guidance document gebaseerd. Toch is het nog altijd niet officieel bekrachtigd. De lidstaten hebben die beslissing altijd voor zich uitgeschoven in het Standing Committee on Plants, Animals, Food and Feed (SCoPAFF).

Toen de goedkeuring eind vorig jaar opnieuw werd uitgesteld, heeft de federale overheid een nationale aanpak uitgewerkt voor de risicobeoordeling van de impact van gewasbeschermingsmiddelen op bijen. Sinds dit jaar moeten alle dossiers voor toelating van een gewasbeschermingmiddel de nieuwe studies en evaluaties bevatten. Met deze proactieve aanpak wil de federale dienst Gewasbeschermingsmiddelen een hoog beschermingsniveau garanderen in afwachting van een geharmoniseerde Europese evaluatiemethode.

Later deze maand zou de knoop dan toch doorgehakt worden op EU-niveau, maar dat stemt Europees parlementslid Bart Staes (Groen) allerminst gerust. Hij stuurde de laatste maanden al twee brieven naar de Europese Commissie om aan te kaarten dat de leidraad in afgezwakte vorm dreigt te worden goedgekeurd door de lidstaten. “Absoluut onaanvaardbaar gezien de aan de gang zijnde ‘insectageddon’ waar wetenschappers en ngo’s al jaren op wijzen.” Samen met Europees lijsttrekker Petra De Sutter stuurde hij ook een brandbrief naar minister Denis Ducarme om openheid te vragen over de stemming. Ze willen weten hoe België zal stemmen, en of de minister zijn collega's wil overtuigen dat de oude documentversie de juiste is.

De impact van gewasbeschermingsmiddelen op bijen werd altijd al beoordeeld op basis van studies naar de acute toxiciteit voor honingbijen. EFSA wou dat uitgebreid zien naar een beoordeling van de chronische toxiciteit voor honingbijen en de toxiciteit specifiek voor bijenlarven. Op termijn zouden ook de risico's voor wilde bijen aan zo'n onderzoek onderworpen worden. In de nieuwe versie van het Bee Guidance document worden die bijkomende eisen aan fabrikanten van gewasbeschermingsmiddelen geschrapt. Hun Europese koepelorganisatie ECPA heeft altijd volgehouden dat het originele document onwerkbaar streng is. De industrie wijst op de eigen inspanningen om een completer beeld te krijgen van het risico voor bijen. De datavergaring is nog altijd niet volledig. Mocht de oude leidraad toegepast worden, dan zou de markttoelating van heel wat insecticiden maar ook herbiciden en fungiciden op de helling staan.

Namens de Belgische gewasbeschermingsmiddelenindustrie verduidelijkt beroepsvereniging Phytofar dat de bezwaren van de lidstaten en de fabrikanten tegen het originele document grotendeels gelijklopen. Het gaat dan bijvoorbeeld over het niet beschikbaar zijn van testmethoden om het risico te beoordelen voor andere bestuivers dan honingbijen, en de onrealistisch hoge eisen aan veldstudies. “Het is in het eigenbelang van onze industrie om producten op de markt te brengen die veilig zijn voor bijen. Daar hebben we echter gevalideerde testmethoden en een geschikte risicobeoordeling voor nodig”, klinkt het. Ook Phytofar wijst erop dat het private onderzoek niet stilstaat. Methoden voor het testen van middelen op hun chronische toxiciteit voor hommels zijn bijvoorbeeld in ontwikkeling. Methoden om de chronische toxiciteit voor honingbijen te meten, zowel in het labo als in het veld, bestaan zelfs al. Dat hoefde niet getest te worden voor een markttoelating conform de oude leidraad (2002), maar ondertussen hebben fabrikanten die blinde vlek in hun risicobeoordeling al weggewerkt.

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via