nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

05.06.2019 Meer regels op komst voor watercaptatie bij droogte

In de derde waterbeleidsnota, die momenteel in openbaar onderzoek ligt, staan de algemene beleidsvisie op het te voeren waterbeleid in Vlaanderen in de periode 2020-2025 en meer specifieke krachtlijnen om deze visie te realiseren. Vlaanderen wil blijven inzetten op het voorkomen van schade door overstromingen en gaat beter anticiperen op extreme droogte. Eén van de voorziene maatregelen is een verplichte vergunning voor het onttrekken van water uit onbevaarbare waterlopen. Tot op heden kan een landbouwer zonder bijkomende administratie het water uit de beek naast zijn akker gebruiken voor irrigatie. Naar analogie met de retributie voor watercaptatie uit bevaarbare waterlopen kan er ook een vergoeding komen voor ander oppervlaktewater dat opgepompt wordt.

Vlaanderen is uitermate kwetsbaar voor waterschaarste. Onze waterbeschikbaarheid per inwoner is één van de laagste in Europa. Dit komt door een combinatie van een hoge bevolkingsdichtheid en een relatief beperkte hoeveelheid oppervlakte- en grondwater. Klimaatverandering kan dit fragiele evenwicht uit balans brengen. Het voorbije decennium kenden we drie jaren met extreme droogte: 2011, 2017 en 2018. Droogterisicobeheer is meer dan ooit aan de orde.

In het ontwerp van waterbeleidsnota 2020-2025 is het beperken van waterschaarste en gevolgen van droogte één van de zes krachtlijnen. Om de effecten van de klimaatverandering op te vangen, wil men planmatig tewerk gaan. In de stroomgebiedbeheerplannen voor de periode 2022-2027 zullen een waterschaarste- en droogterisicobeheerplan geïntegreerd worden. Om de gevolgen van droogte voor mens en natuur aanvaardbaar te houden, worden op een groot aantal domeinen aanpassingen onderzocht: landbouwteelten en -technieken, scheepvaart, waterpeilbeheer, een verbeterde waterinfiltratie, verbetering van de bodemkwaliteit, enz.

Uit de nota is ook op te maken dat het vergunningenbeleid aangescherpt zal worden. Voor watercaptatie uit bevaarbare waterlopen geldt vandaag een meldings- of vergunningsplicht, naargelang de hoeveelheid groter of kleiner is dan 500 m³ water op jaarbasis. De derde waterbeleidsnota introduceert ook een vergunningsplicht voor de onttrekking van water uit onbevaarbare waterlopen. Voor kleinere hoeveelheden zou een melding volstaan. Zo wil de overheid een beter beeld krijgen van de hoeveelheden oppervlaktewater die opgepompt worden.

Grootgebruikers betalen voor het water dat ze oppompen uit bevaarbare waterlopen een vergoeding van enkele cents per kubieke meter. Of zo’n captatievergoeding er ook komt voor water dat uit onbevaarbare waterlopen komt, lijkt nog geen uitgemaakte zaak. “De wenselijkheid daarvan wordt onderzocht”, zo staat in de ontwerpnota. Van het waterprijsbeleid verwachten de adviesraden SERV, SALV en Minaraad dat “het geheel van prijsprikkels adequaat is”. Afstemming is nodig voor het beleid inzake grondwaterheffingen, captatievergoedingen en drinkwaterprijzen. Anders dreigen prijswijzigingen voor één waterbron een (mogelijk ongewenst) effect te hebben op de vraag naar andere waterbronnen.

De Vlaamse adviesraden drongen al eerder aan op monitoring van het gebruik van oppervlaktewater, het in kaart brengen van de milieu- en hulpbronkosten en onderzoek naar de prikkels die uitgaan van het prijsbeleid. De aangekondigde captatievergoeding voor onbevaarbare waterlopen is volgens hen een extra financieringsinstrument voor het beleid inzake waterkwantiteit. Over de zin of onzin van deze maatregel is er geen eensgezindheid binnen de raden. Wel delen alle middenveldorganisaties de bezorgdheid dat het niet evident wordt om het waterkwantiteitsbeleid te financieren in het licht van de klimaatverandering en het recente actieplan droogte waar ook middelen tegenover moeten staan.

Meer info: Waterbeleidsnota 2020-2025 & advies over de ontwerpnota

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: Loonwerk Defour

Volg VILT ook via