nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

03.02.2017 Natuurpunt wil een totaal ander Europees landbouwbeleid

Naar aanleiding van de publieksraadpleging over de toekomst van het Europees landbouwbeleid zijn er alvast twee middenveldorganisaties in Vlaanderen die hun visie vorm geven. Boerenbond en Natuurpunt zijn er als eersten bij om in hun pen te kruipen. Je kan hun persberichten niet los van elkaar zien wanneer het gaat over de ecologische duurzaamheid van landbouw. Natuurpunt zet de toon door het huidige landbouwsysteem weg te zetten als ‘agro-industrie’ en de vergroeningsoperatie in het huidige beleid een “dode mus” te noemen. Voor Boerenbond, die niet enkel over landbouw spreekt maar ook namens duizenden (familiale) landbouwers, is dat een pijnlijke miskenning van de “onverdroten en aantoonbare inspanningen die de Vlaamse boeren en tuinders leveren om verder te verduurzamen”.

Het huidige Europees landbouwbeleid is door de lidstaten in 2015 geïmplementeerd, maar amper twee jaar later wordt al over de volgende hervorming gesproken. Die is pas gepland voor 2020 maar in de voorbereiding ervan kruipt veel tijd. Het hele proces trekt zich nu op gang met een publieksraadpleging over het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Daarmee wil de Europese Commissie de uitdagingen voor het beleid aftoetsen en vooral achterhalen of er beleidsopties zijn die de belangenorganisaties nog niet onder de aandacht hebben gebracht.

Het lijdt geen twijfel dat Natuurpunt de enquête zal invullen want de ontevredenheid over het huidige beleid is groot. In de ogen van de natuurvereniging is de agro-industrie de grote ontvanger van landbouwsubsidies en pakt dat averechts uit. “Zo blijven subsidies bestaan voor praktijken die bijdragen tot klimaatopwarming, bodemverlies en vervuiling van onze beken. Landbouwers die binnen deze milieugrenzen boeren, blijven in nichemarkten hangen en krijgen niet de steun die ze verdienen. Met de biodiversiteit is het nog erger gesteld: akkervogels zijn de voorbije 30 jaar met de helft afgenomen. Hiermee zijn ze de meest bedreigde vogelsoorten van Europa. Het huidige GLB voerde in 2015 dan wel een vergroeningsoperatie in, in de praktijk bleek dit een dode mus.”

Met die zienswijze heeft Boerenbond het bijzonder moeilijk. De organisatie erkent dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid behalve aan het economische aspect ook verder moet inzetten op het ecologisch verduurzamen van de sector. “We aanvaarden evenwel niet dat de landbouw weggezet wordt als industriële sector en doodgraver van milieu en natuur”, klinkt het kordaat. Laten uitschijnen dat land- en tuinbouwers geen inspanningen doen en alleen maar achteruitgang boeken op ecologisch vlak klopt niet. Meer nog, Boerenbond vindt het een slag in het gezicht van de familiaal gerunde landbouwbedrijven in Vlaanderen die, ondersteund door het GLB, inspanningen leveren om verder te verduurzamen met meetbaar resultaat dat al te vaak teniet gedaan wordt door processen buiten de landbouwsector om.

Als het over ecologische duurzaamheid van landbouw gaat, staan beide organisaties lijnrecht tegenover elkaar. Op de economische duurzaamheid van de sector heeft Natuurpunt ook een eigen zienswijze die behalve het uitgangspunt – het behoud van boeren – weinig gemeen heeft met de visie van Boerenbond. De natuurorganisatie focust op de circa duizend landbouwers die het ieder jaar in Vlaanderen voor bekeken houden. “De kleine verdwijnen, de grote worden groter en worden pionnen in een agro-industriële ‘race to the bottom’. Voedsel krijgt niet meer de prijs die het verdient, boeren en het leefmilieu betalen de rekening”, klinkt het.

Europa heeft in het verleden haar burgers nog wel om advies gevraagd over geplande hervormingen. Maar vandaag is anders, vinden Natuurpunt en haar Europese partner Birdlife die allebei een persbericht uitstuurden kort na de lancering van de publieksbevraging. Ze bepleiten een meer radicale hervorming dan “wat sleutelen aan de oude recepten”. Wie een omslag wil, moet volgens hen de pot landbouwsubsidies anders verdelen. Freek Verdonckt, beleidsmedewerker Landbouw bij Natuurpunt, verduidelijkt dat ze het niet verantwoord vinden om boeren te subsidiëren louter voor het aantal hectaren dat ze bewerken of het aantal zoogkoeien dat ze houden. “Zo blijft 80 procent van het geld naar 20 procent van de boeren gaan. Moeten subsidies niet beter verdeeld worden op basis van het totaalpakket aan diensten die boeren leveren voor burgers en voor de leefomgeving? Zo kan iedereen aan boord blijven, bewaren we de schoonheid van het platteland en maken we het buitengebied weerbaar tegen de klimaatverandering”, aldus Verdonckt.

“De consultatie die nu start biedt een uitgelezen kans aan Europees landbouwcommissaris Phil Hogan om een streep te trekken onder jarenlang achterhaald beleid”, besluit hij. Zijn collega’s van natuurkoepel Birdlife putten hoop uit de woorden van de EU-commissaris bij de lancering van de publieksraadpleging. Ze horen hem graag verwijzen naar duurzame ontwikkeling en tot het inzicht komen dat de problemen van het platteland een holistische aanpak vergen. “We kijken er naar uit dat woorden daden worden”, klinkt het uit die hoek. Birdlife is er van overtuigd dat zo veel mogelijk mensen de enquête moeten invullen om te vermijden dat lidstaten en Europees Parlement een progressieve GLB-hervorming opnieuw afblokken.

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: Loonwerk Defour

Volg VILT ook via