nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

14.08.2017 Nederlandse pluimveehouders overwegen claim tegen NVWA

Terwijl het federaal Voedselagentschap (FAVV) in eigen land afgelopen week kritiek oogstte met zijn “korte en droge” communicatie over fipronil in eieren, vinden de Nederlandse pluimveehouders die aanpak beter dan die van hun eigen autoriteiten, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). FAVV maakte alleen de eiercodes bekend van bedrijven waarbij het fipronilgehalte hoger was dan 0,72 mg/kg, terwijl NVWA ook de codes bekendmaakte van bedrijven waarin de waardes boven de 0,005 mg/kg lagen. Volgens de pluimveehouders heeft NVWA door deze manier van communiceren “onnodig paniek gezaaid onder consumenten”. Een aantal pluimveehouders bereidt een rechtszaak voor.

Die 0,005 mg/kg is de zogenaamde maximale residulimiet, de hoeveelheid fipronil die een persoon zijn hele leven lang mag binnenkrijgen zonder risico voor zijn gezondheid. De acute risicowaarde van 0,72 mg/kg daarentegen is de limiet waarboven volgens Europese risicoanalyse een mogelijk gezondheidsgevaar bestaat. In Nederland en België gelden dezelfde normen, maar werd er anders over gecommuniceerd. 

“In België worden eieren met een gehalte tussen 0,005 mg/kg en 0,72 mg/kg vernietigd in alle stadia van de keten, ook in de winkels. Alleen worden eieren met een overschrijding van de acute toxicologische waarde van 0,72 mg/kg daarenboven teruggeroepen bij de consument”, legt Katrien Beullens van het Voedselagentschap uit aan Pluimveeweb. In Nederland gebeurt dit ook al bij eieren van bedrijven met een besmetting boven 0,005 mg/kg.

Nederlandse toxicologen vinden dat overdreven streng. De NVWA liet in Nederland “miljoenen eieren” uit de supermarkt terugroepen. “De economische schade is enorm. Maar niemand eet 80 jaar lang dagelijks deze eieren”, reageert hoogleraar toxicoloog Martin van den Berg van de Universiteit Utrecht. In tijden van crisis zou uitzonderlijk een hogere norm gehanteerd moeten worden, vindt hij. Maar de norm die het FAVV hanteerde vindt hij dan weer té hoog. “Kinderen zouden er mogelijk klachten door kunnen krijgen”, stelt hij. Een norm van 0,05 mg/kg, tien keer zo hoog als de huidige waarde die in Nederland gebruikt wordt, acht van den Berg acceptabel.

Verschillende gedupeerde leghennenhouders denken er nu aan om een rechtszaak tegen NVWA aan te spannen. Ze vinden dat de autoriteiten nalatig zijn geweest door geen onderzoek in te stellen nadat ze in november 2016 een eerste tip ontvingen van het gebruik van fipronil bij leghennen. Ze hebben samen een advocatenkantoor onder de arm genomen om hun belangen te behartigen. De betrokken advocaat haalt de beschuldigingen van federaal minister van Landbouw Ducarme tijdens de speciale Kamercommissie over de fipronil-crisis afgelopen week aan om hun zaak kracht bij te zetten.

“Pluimveehouders die hun stallen lieten reinigen met het verboden middel fipronil hebben weinig mogelijkheden om hun schade direct te verhalen. Het bedrijf Chickfriend dat het middel gebruikte, biedt vermoedelijk geen verhaal, de verzekeraars dekken de schade niet en het noodfonds voor de pluimveesector keert zonder aanpassing van de voorwaarden niet uit. Maar gaat de toezichthouder in Nederland (NVWA) wel vrijuit? De Belgische minister Ducarme vindt van niet”, vertelt advocaat Piet-Hein Van Spanje (A&S Advocaten).

NVWA kreeg op 19 juni 2017 formeel vragen van het FAVV over het bedrijf Chickfriend en haar toeleveranciers. Pas op 7 juli volgde een inspectie, waaruit bleek dat fipronil werd gebruikt voor het reinigen van leghennenstallen. Toch duurde het nog tot eind juli voor de NVWA het publiek informeerde. En uit een memo, waarnaar ook Ducarme verwees in de Kamercommissie Landbouw en Volksgezondheid vorige week, blijkt dat de Nederlandse autoriteiten zelfs al in november een tip ontvingen over fipronil bij leghennen. Op basis van die tip werd echter geoordeeld dat ingrijpen niet nodig was, vat Pluimveeweb het gebeuren samen.

“De vraag rijst of het NVWA wel juist heeft gehandeld”, zegt Van Spanje. “Als ze sneller hadden ingegrepen was er geen of veel minder schade geweest.” De advocaat verwijst naar een oude zaak met een levensverzekeringmaatschappij waarin de toezichthouder (de Verzekeringskamer) uiteindelijk aansprakelijk is gesteld. “De Hoge Raad vond dat de toezichthouder te laat en niet ingrijpend genoeg had ingegrepen, en oordeelde dat hij daarom hoofdelijk aansprakelijk was voor de schade van de polishouders”, vertelt hij. De zaak met fipronil-eieren is niet helemaal met de oude zaak te vergelijken, maar er zijn toch gelijkenissen, vindt hij. 

Ook belangbehartiger LTO Pluimveehouderij/NOP onderzoekt de mogelijkheid om namens gedupeerde pluimveehouders een klacht in te dienen. Voorzitter Eric Hubers vindt het ongehoord dat de autoriteiten na het ontvangen van de tip en de vragen van het FAVV, geen onderzoek hebben gedaan naar de eventuele betrokkenheid van Chickfriend en haar toeleveranciers bij het gebruik van fipronil. “Dat had wellicht een hoop ellende kunnen voorkomen”, zegt hij in het Nederlandse landbouwblad Boerderij. Hubers wil eerst feiten verzamelen over wat de NVWA eind vorig jaar en begin dit jaar wist over het gebruik van fipronil, daarover een dossier opbouwen en met getroffen pluimveehouders praten.  

Nog in Nederland blijven de twee bestuurders van het Nederlandse bedrijf Chickfriend voorlopig vastzitten. Hun voorarrest is met twee weken verlengd, bepaalde de rechter-commissaris dinsdag. De twee zitten sinds afgelopen donderdag vast in het kader van het strafrechtelijk onderzoek naar het eierschandaal. Martin van de B. (31) uit Barneveld en Mathijs IJ. (24) uit Nederhemert worden verdacht van het in gevaar brengen van de volksgezondheid door de levering of toepassing van het middel fipronil in stallen met leghennen. Daarnaast worden zij verdacht van het voorhanden hebben van een verboden middel.

Bron: Pluimveeweb / Boerderij

In samenwerking met: Boerderij

Volg VILT ook via