België was in vergelijking met andere Europese kuststaten tot enkele jaren geleden voorloper in het opstellen van een zoneringsplan voor ons deeltje van de Noordzee. Naast zones voor natuurbescherming zijn er gebieden afgebakend voor de meeste menselijke activiteiten op zee, zoals zandontginning, terugstorten van baggerspecie, windenergie en scheepvaart. Momenteel ligt de focus van het beleid van de federale minister van de Noordzee op de vertaling van dat zoneringsplan in een echt ruimtelijk beheersplan om bepaalde zones beter te beschermen en eventueel nieuwe activiteiten beter in te kunnen plannen. De mariene wetenschappers van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek ondersteunen dit planologisch proces met cijfergegevens en adviezen. | meer ››
OnderzoekOverige artikels
Aflatoxine
Begin maart werd in Duitsland veevoeder teruggevonden waarin de kankerverwekkende stof aflatoxine aanwezig was. Het ging meer bepaald om besmette maïs afkomstig uit Servië. Een klein deel ervan was ook in ons land terechtgekomen. De nodige maatregelen werden getroffen: het veevoeder werd getraceerd en geblokkeerd, de geproduceerde melk van de betrokken bedrijven werd getest. Alle melkstalen die op het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) werden binnengebracht, bleken veilig. Dat Europa strenge regels heeft inzake aflatoxines, is niet toevallig: als de toxines in de voedselketen geraken, kunnen ze wel degelijk gezondheidsschade veroorzaken. Wat weten we over aflatoxines? Els Daeseleire, Els Van Pamel en Wim Reybroeck, fulltime ILVO-onderzoekers rond ongewenste chemische stoffen in ons voedsel, geven antwoord. | meer ››
Vruchtbaarheid van melkkoeien
Dat de melkveehouderij in Vlaanderen de jongste 15 à 20 jaar een stille revolutie heeft doorgemaakt op vlak van schaalvergroting, professionaliteit, productiviteit, autocontrole, verduurzaming en veiligheid is geen geheim. De genetische selectie en het dagelijks management (voeder, huisvesting, melkinstallaties) beogen niet minder dan topprestaties. Maar dat tegenwoordig de vruchtbaarheid van de koeien het laat afweten, is een onverwachte tegenvaller. Waar de tussenkalftijd in 1991 nog zo’n 392 dagen bedroeg, is deze vandaag de dag gestegen naar 420 dagen en meer. ILVO, het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek, is samen met KU Leuven en de Hooibeekhoeve te Geel op zoek naar oorzaken en oplossingen. Een nieuw ‘kenniscentrum rond sensoren’ zal ervoor zorgen dat de informatie bijna realtime doorstroomt naar de sector. | meer ››
Resistentieveredeling
Het is een nooit eindigend proces, een strijd met erg flexibele vijanden en het vergt veel strategisch-financiële, technologische en praktische stappen in het plantenonderzoek: we hebben het over ziekteresistentieveredeling. Op 7 maart vindt bij ILVO een internationaal symposium van de Benelux Society for Horticultural Science plaats, waar ze binnen het thema geïntegreerde gewasbescherming ook aandacht hebben voor technieken die kunnen helpen om robuuster, lees: ziektebestendiger, plantmateriaal te ontwikkelen. VILT ging praten met ILVO-doctorandus Gil Luypaert en met Johan Van Huylenbroeck, wetenschappelijk directeur van de groep Toegepaste plantengenetica en veredeling. | meer ››
Voedselveiligheid verbeteren via onderzoek
De cijfers liegen er niet om: elk jaar worden zowat 200.000 Europeanen ernstig ziek door met Campylobacter besmet voedsel te eten. Het werkelijke aantal mensen dat campylobacteriose oploopt, ligt vermoedelijk vele malen hoger. Het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) heeft de bacterie al een tijd in het vizier. Maar voorlopig blijven allesomvattende beheersingsstrategieën uit. “Oplossingen die wel in het laboratorium lijken te werken, doen dat niet meer in de darm van de kip”, zegt Marc Heyndrickx, wetenschappelijk directeur Voedselveiligheid bij ILVO. | meer ››
Ruimtelijke planning op het platteland
“Vrijwaar ruimte voor landbouw in Vlaanderen!”. Dat was onlangs nog één van de adviezen die de SALV gaf aan minister van Landbouw Kris Peeters als bijzonder punt van beleidsaandacht. Bij ILVO is zopas een doctoraat afgewerkt rond het thema ‘ruimte voor landbouw’. Eva Kerselaers van de eenheid Landbouw en Maatschappij vertrekt vanuit de vaststelling dat er door de oprukkende verstedelijking en de veranderende verwachtingen ten aanzien van het platteland almaar meer actoren lonken naar de schaarse open ruimte in Vlaanderen. Eén zeer concreet gevolg is dat landbouwgrond wordt ingenomen door andere landgebruiken, zoals bebouwing, industrie, natuur of bos. Landbouwers staan liever geen grond af, terwijl het voor andere betrokkenen vaak de enige optie is om hun eigen doelstellingen te realiseren. Kerselaers boog zich over de vraag welke gebieden zeker behouden moeten worden voor landbouw. | meer ››
Gewasbescherming
Over minder dan twee maanden moeten alle Europese lidstaten hun nationaal actieplan inzake Integrated Pest Management (IPM) communiceren. Hoe ver staan Vlaamse land- en tuinbouwers op het vlak van duurzaam pesticidengebruik en welke verdere reducties van chemische gewasbeschermingsmiddelen zijn mogelijk? Europa dringt al sinds 2002 aan op alternatieve vormen van gewasbescherming, met minder impact op mens en milieu. Voor de land- en tuinbouwsector in 2014 kan overstappen op strategieën van geïntegreerde gewasbescherming, is nog veel kennisopbouwend onderzoek nodig, zeggen specialisten van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO). | meer ››
Compost als bemestingsvorm
Bemesten met compost biedt mogelijkheden voor de Vlaamse landbouw om een aantal belangrijke uitdagingen rond duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen aan te pakken. Via compostering zouden bijvoorbeeld organische afvalstromen uit stedelijke gebieden omgezet kunnen worden in nuttige meststoffen voor de landbouw. Wel kunnen de eigenschappen en de kwaliteit van compost sterk variëren en zijn er een aantal hinderpalen die een optimale toepassing in de weg kunnen staan. Aan het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) worden de productie en de toepassingsmogelijkheden van kwaliteitsvolle compost onderzocht. Onderzoekers Bert Reubens, Koen Willekens en Bart Vandecasteele geven tekst en uitleg. | meer ››
Biggencastratie
Voor het eerst in Vlaanderen is er uitgebreid wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het castreren van mannelijke varkens (beren) en naar de waarde van de alternatieven. Drie jaar lang voerde het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) experimenten uit op 20 varkensbedrijven. Bedoeling was om na te gaan hoe haalbaar elk van de alternatieven voor onverdoofde chirurgische castratie is op vlak van dierenwelzijn en -gedrag, vleeskwaliteit en berengeur, kostprijs en opbrengst, en in termen van arbeid en bedrijfsvoering. “Uiteindelijk zullen het echter niet de wetenschappers en ook niet de politiek of de varkensboeren zijn die in hun eentje het ‘beste’ alternatief kiezen”, zegt onderzoekster Marijke Aluwé. “De hele keten heeft hier zeggenschap over, tot en met de warenhuizen en de individuele consument.” De resultaten van het CASPRAK-onderzoek komen op 6 juni aan bod tijdens een studiedag. | meer ››
Kan EU plantenziekten en plagen aan de grens tegenhouden?
De wereldwijde handel in plantaardige producten neemt nog steeds toe. Daardoor verhoogt de kans op insleep en verspreiding van ziekten en plagen. De Europese Unie hanteert een ‘zwarte lijst’ van quarantaineorganismen die een 300-tal schimmels, virussen, bacteriën, fytoplasmen, insecten en aaltjes telt. De vraag rijst of het haalbaar is dat elk land en elk analyselabo de experts voor al die verschillende organismen in huis heeft. Of kan er een meer generieke en toch betrouwbare diagnosemethode ontwikkeld worden voor de lokale labo’s in de EU en in derde landen die naar hier exporteren? Het antwoord luidt ‘QBOL’, de moleculaire ontrafeling van quarantaineorganismen en de ontwikkeling van DNA-barcodes voor een betrouwbare identificatie. Wetenschappelijk directeur van het ILVO-onderzoeksdomein Gewasbescherming Martine Maes is één van de coördinatoren van het initiatief. | meer ››
Functionele agrobiodiversiteit
Hoe kunnen we nuttige insecten inzetten om plagen op landbouwgewassen te helpen beheersen? En wat hebben die nuttige insecten nodig om tijdig en in voldoende mate aanwezig te zijn? Dat zijn vragen die wetenschappers zich stellen in het kader van functionele agrobiodiversiteit (FAB). ILVO, het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek, heeft een eerste reeks verkennende experimenten uitgevoerd met bloemenrijke akkerranden. De resultaten zijn hoopgevend. Op termijn zou er brood kunnen zitten in FAB voor de ecologisch intensieve landbouw. Maar er is nog een lange onderzoeksweg te gaan. VILT ging praten met Bert Van Gils, onderzoeker op het thema ‘raakvlakken landbouw en natuur’, en met entomoloog (insectenkundige) Hans Casteels. | meer ››
zoek in het archief van "Duiding"
Magazines
Veldverkenners
Veldverkenners speelt zich voornamelijk online en sociaal af: op Facebook en op Veldverkenners.be. Twee keer per jaar wordt die online communicatie aangevuld met een belevingsbrochure.
Landgenoten
Kwartaalblad voor landbouwers die hun job graag bekijken door de bril van een innovatieve ondernemer, met zin voor de maatschappelijke dimensie van de boerenstiel.


T +32 (0)2 552 81 91 F +32 (0)2 552 80 01