nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

14.12.2018 Noodtoelating van neonics zorgt voor ongelijk speelveld

In Nederland mort de bietensector omdat “lidstaten onder druk van boeren bezwijken om te matsen als het gaat om gewasbeschermingsmiddelen”, terwijl hun landbouwminister aarzelt. Begrijp: middelen die door Europa verboden worden, krijgen vervolgens een noodtoelating van de lidstaten. Dat gebeurde recent in ons land met neonicotinoïden voor gebruik als zaadcoating in suikerbieten. De FOD Volksgezondheid ziet akkerbouwers liever gecoat zaad gebruiken dan dat ze oude insecticiden als pyrethroïden opnieuw vollevelds gaan spuiten. Het vakblad Boerderij volgt die redenering niet: “Tegen elk verbod op middelen – van DDT tot neonics – is in het verleden weerstand geweest. Maar elke keer zijn ook oplossingen gevonden toen dat echt moest.” Online loopt er een petitie die de Belgische noodtoelating aan de kaak stelt.

De ene na de andere lidstaat geeft zijn boeren de toestemming om neonicotinoïden te blijven gebruiken als zaadcoating bij suikerbieten. Ze laten dus toe dat een gewasbeschermingsmiddel dat door Europa verboden werd alsnog in gebruik blijft. Als reden wordt dan gegeven dat er landbouwkundig gezien geen goed alternatief is. De (milieu)nadelen van het middel op de markt te houden, worden opgevangen door strikte voorwaarden aan het gebruik te koppelen. Zie bijvoorbeeld de beperkingen op vlak van nateelten die de FOD Volksgezondheid uitvaardigt bij gebruik van met neonicotinoïden behandeld suikerbietenzaad.

In Nederland neemt de ergernis over die werkwijze toe, weliswaar vooral omdat minister Carola Schouten nog niet bezweken is onder de druk vanwege de bietensector. In andere lidstaten waar bietenteelt belangrijk is, kregen neonicotinoïden reeds een noodtoelating. “Dit is een kwalijke ontwikkeling”, vindt Boerderij-redacteur Johan Oppewal. “Ten eerste omdat er valse concurrentie ontstaat (het zogenaamde ongelijke speelveld). Zo hebben Nederlandse bietentelers er last van dat collega’s in zeven andere landen van hun overheid wél (tijdelijk) toestemming kregen om neonicotinoïden te blijven gebruiken in bieten, terwijl die hier niet mogen. De Nederlandse bietensector klaagt hier terecht over.”

Tweede slachtoffer is volgens Oppewal het milieu. “Neonics veroorzaken milieuschade, zo blijkt onder meer uit rapportages van de Europese autoriteit EFSA. Niet voor niks is er lang en stevig over gedebatteerd, met als uitkomst het besluit ze uit te bannen. De milieuwinst daarvan komt in het gedrang. Nu staat minister Schouten onder druk om ook coulant te zijn en de sector wat meer tijd te geven. Het is verleidelijk om daarin mee te gaan. Toch is het niet verstandig. Er is tijd geweest. Het verbod heeft lang genoeg in de lucht gehangen. Beter dan coulance in Nederland is ook in andere Europese landen consequent zijn. Want dat gelijke speelveld is natuurlijk wel nodig.” De landbouworganisaties en verwerker Suiker Unie denken daar anders over en sturen aan op een noodtoelating. “Nu België een vrijstelling geeft, kan Nederland niet achterblijven”, klinkt het uit deze hoek.

Andere lidstaten, voornamelijk uit Oost-Europa, zijn België voorgegaan met een noodtoelating: Polen, Tsjechië, Hongarije, Kroatië, Slovakije en Roemenië. Een online petitie, waarvan de initiatiefnemers niet duidelijk zijn, wil de federale overheid ertoe bewegen om de noodtoelating terug te draaien “alvorens het een gevaarlijk precedent schept waaraan andere EU-lidstaten een voorbeeld nemen”. De begeleidende tekst bij de petitie vermeldt dat “de pesticidenindustrie furieus was omdat naar burgers, imkers en milieubeschermers geluisterd werd. Bijen hebben onze hulp nu meer dan ooit nodig”. Er wordt geen geloof gehecht aan de uitleg van de Belgische overheid dat er landbouw- en milieukundig geen betere optie was dan neonicotinoïden opnieuw toe te staan. Ruim 34.000 mensen hebben hun steun al betuigd aan de petitie.

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: Loonwerk Defour

In samenwerking met: Boerderij

Volg VILT ook via