nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

02.02.2017 Virus schadelijker voor bijenvolkeren dan gedacht

Zowat de helft van onze bijenvolkeren is aangetast door een nieuwe, agressievere stam van het 'deformed wing virus', dat ook in zijn oude vorm al de aantallen bijen deed achteruitgaan. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van onderzoekers van de KU Leuven, UGent en University of Manchester. Besmette bijen verlaten te vroeg hun nest, werken minder lang dan normaal als foerageerder en sterven sneller. Bovendien blijkt het om een nieuwe, virulentere stam te gaan. “Een behandeling hebben we helaas niet gevonden”, klinkt het in De Standaard. “Er is nog werk.”

Het zogenaamde ‘deformed wing virus’ wordt al lang in verband gebracht met het afsterven van hele bijenvolkeren. Maar een vastgesteld verband is daarom nog geen oorzakelijk verband. Onderzoekers van de universiteiten van Leuven, Gent en Manchester hebben nu experimenteel aangetoond dat het virus inderdaad de sterfte mee veroorzaakt, en dat het dat agressiever doet dan vroeger. De varraomijt fungeert als voornaamste taxi voor het virus en is dus een belangrijke oorzaak van de verspreiding ervan.

De onderzoekers voorzagen duizenden bijen van een minuscule microchip op hun rug. Zo konden ze het vlieggedrag van al die afzonderlijke bijen over hun hele leven volgen. Ze injecteerden de helft van hun bijen met een klein dosis virus, en vergeleken ze met de niet-geïnjecteerden. Uit de data die op de chip verzameld werden bleek dat de bijen hun nest te vroeg verlieten, dat ze minder lang dan normaal werkten en dat ze sneller stierven. Daarnaast bleek uit DNA-onderzoek van het virus dat het om een nieuwe, virulentere stam gaat.

“Toch is het virus slechts een deel van een complex van oorzaken dat voor bijensterfte zorgt”, aldus onderzoeker Tom Wenseleers, onder meer verwijzend naar de veelbesproken neonicotinoïden. “Uit recent onderzoek blijkt dat als je bijen blootstelt aan niet-dodelijke hoeveelheden neonicotinoïden, je hun immuunsysteem onderdrukt, waardoor ze gevoeliger worden voor ziekteverwekkers, zoals ons virus. Maar ander onderzoek geeft ook aan dat de neonicotinoïden bijna zeker niet de hoofdreden waren van de recente bijensterfte, en dat de dosissen die in experimenteel onderzoek gebruikt werden, vaak véél hoger waren dan wat je in het echt in bijenkolonies aantrof.”

“Het gaat echt niet om één oorzaak”, gaat Wenseleers verder. “In 2011 publiceerden we met dezelfde Gentse collega's, de groep van Dirk de Graaf, dat we een nieuwe darmparasiet ontdekt hadden, een neefje van de slaapziekte-parasiet bij de mens, die een bijna even grote impact had op de wintersterfte als de varroamijt. Intussen is die ook in grote delen van de wereld gezien.”

“We leerden nu dat ook subtiele effecten van belang zijn, en dat je de bijen over een lange tijd moet volgen”, zo besluit de onderzoeker. “Pas dan zie je factoren zoals bijen die het nest vroegtijdig verlaten, of niet meer terugkeren. Dat is moeilijker dan de dode bijen op de raten tellen, en het vergt hightech zoals onze chips, maar het levert wel zinniger resultaten dan wat bijen in een kooitje stoppen en meten vanaf welke dosis insecticide de helft sterft. Een behandeling hebben we helaas niet gevonden. Er is nog werk.” 

Bron: De Standaard

Volg VILT ook via