nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

28.07.2014 Vlaanderen blijft in de greep van verkavelingssyndroom

Elke dag verdwijnt in Vlaanderen zes hectare aan open ruimte, waarvan vier hectare voor nieuwe woningen. Dat schrijven De Standaard en Het Nieuwsblad op basis van een VITO-rapport over ruimtebeslag. In 1985 was nog maar 157.000 hectare bebouwd, of 11,6 procent van in totaal 1,35 miljoen hectare Vlaamse grond. Vorig jaar was dat al 253.000 hectare (18,7%). Experts roepen de beleidsmakers op om in te grijpen. "Als we zo doorgaan, bouwen we Vlaanderen kapot", zegt Georges Allaert, professor emeritus ruimtelijke ordening aan de Universiteit Gent.

Ongeveer 19 procent van Vlaanderen is bebouwd en de open ruimte blijft erg onder druk staan. Open, ononderbroken ruimte groter dan 1.000 hectare is vandaag zeldzaam. In 1976 was dit nog ruim aanwezig. Volgens Tom Coppens, professor Ruimtelijke ordening aan de UAntwerpen, vergunnen gemeenten nog te vaak verkavelingen voor vrijstaande woningen. “We kunnen nog veel verkavelen, tot in 2050 als we zo doorgaan. Maar dan zullen we nog amper ruimte hebben voor landbouw, natuur of projecten van maatschappelijk belang, zoals alternatieve energie.” Coppens is lid van het Expertenforum, een kritisch klankbord voor de Vlaamse administratie ruimtelijke ordening.

Onderzoekers van VITO analyseerden het ruimtebeslag doorheen de tijd. Tussen 1985 en 1996 nam de totale bouwoppervlakte met zo'n 12 hectare per dag toe. In 1997 was er een trendbreuk: de aangroei daalde tot 6 hectare per dag. Sinds 2002 blijft dat cijfer stabiel. De bebouwde oppervlakte stijgt dus nog steeds, maar de aangroei gebeurt trager dan vroeger. Het onderzoek legt geen statistisch verband bloot tussen ruimtebeslag enerzijds en demografische factoren (bevolkingsgroei, migratie en vergrijzing) anderzijds. De trendbreuken in 1997 en 2002 vallen samen met overheidsmaatregelen.

Professor Coppens pleit er in de krant voor dat het beleid opnieuw ingrijpt, om de bebouwing tegen te houden. Maatschappelijk zou dat erg gevoelig liggen, maar de professor oppert om bouwrechten los te koppelen van het perceel waarvan iemand eigenaar is. “Je maakt dan geen verlies als op je stukje grond geen woning mag komen. Je verkoopt dan namelijk je bouwrechten gewoon door, bijvoorbeeld aan een projectontwikkelaar die elders een gebouw plant. Met jouw rechten erbij kan zijn gebouw pakweg vijf verdiepingen tellen in plaats van slechts drie.”

De woordvoerster van het departement Ruimte Vlaanderen merkt op dat de vraag niet alleen is wat de overheid onderneemt, maar ook welke prijs de bevolking voor het behoud van open ruimte wil betalen. “De mensen willen meer bossen, natuurgebieden en open landschappen om in te fietsen. Toch willen veel Vlamingen in een landelijke omgeving wonen. Maar juist daardoor dreigt ze te verdwijnen.”

Bron: De Standaard / Het Nieuwsblad

Beeld: Loonwerk Defour

Volg VILT ook via