nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

 

05.08.2016 Voorspellingsmodel in de maak voor stressfactoren bijen

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA werkt aan een voorspellingsmodel dat wetenschappers moet helpen bij het beoordelen van het gecombineerd effect van pesticiden en andere stressfactoren voor bijen. In feite moet er nog veel werk verzet worden want EFSA zet de krijtlijnen uit maar rekent op derden om het model vorm te geven. Professor Simon More van de universiteit van Dublin, tevens werkgroepvoorzitter bij EFSA, spreekt niettemin van een mijlpaal voor het werk dat de instelling verricht rond bijengezondheid.

In de zoektocht naar verklaringen voor de verhoogde wintersterfte van honingbijen komt telkens boven water dat bijen niet blootgesteld worden aan één maar aan meerdere bedreigingen. De Belgische bijenspecialist, professor Dirk De Graaf (UGent), spreekt in dat verband van een complex samenspel van factoren, meer bepaald van een te klein voedselaanbod, pesticiden die bijen verzwakken en de varroamijt en andere belagers die de genadeslag kunnen toedienen.

Ook ziet hij een cumulatief effect van bijenziekten: vanaf vier pathogenen in een bijenkorf sneuvelen plots veel meer bijen. De verschillende stressoren (weinig voedsel, varroamijt, pesticiden, enz.) hebben naar verluidt gelijkaardige effecten op bijen, treden ze samen op dan resulteert dat in een sterk verhoogde bijensterfte.

Om nog meer inzicht te verwerven in dat samenspel van factoren wordt op initiatief van EFSA een voorspellingsmodel ontwikkeld. Het is in de eerste plaats bedoeld om de impact van (een combinatie van) chemische bestrijdingsmiddelen op de bijengezondheid juist te kunnen inschatten, maar het houdt tegelijk rekening met de leefomgeving (landschap en weer) van een bijenkolonie, met imkerpraktijken en met belagers in de vorm van de varroamijt en allerhande infecties.

EFSA wendt zich nu tot experten met de vraag om het model te ontwikkelen. Daartoe wordt in de komende weken een zogenaamde ‘tender’ uitgevaardigd. De volgende stap is de ontwikkeling van een protocol voor datacollectie zodat het goed functioneren van het voorspellingsmodel getest kan worden op verschillende plaatsen in Europa in verschillende omstandigheden.

Professor Simon More, voorzitter van de MUST-B-werkgroep binnen EFSA, legt uit waarom het voorspellingsmodel zo belangrijk is: “Experimentele studies geven ons inzicht in een specifiek proces, bijvoorbeeld de impact van één specifiek pesticide op het gedrag van foerageerbijen. Het spreekt niet vanzelf om de resultaten te extrapoleren naar het vermoedelijk effect op de gezondheid van de volledige kolonie. Op dat moment bewijzen wiskundige modellen hun nut, als belangrijk wetenschappelijk hulpmiddel om een complex systeem als een bijenkolonie beter te begrijpen.”

Een bijenkolonie moet je naar verluidt zien als een superorganisme van individuen die elk hun taak hebben. Wat het nog complexer maakt, is dat iedere kolonie in een andere omgeving gehuisvest is en factoren zoals de aanwezigheid van voedsel (bloemen) variëren naargelang de seizoenen.

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via