nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

07.09.2015 Antwoord op de crisis zijn de bekende Europese recepten

Hoewel de landbouwers zelf naar Brussel getrokken waren met de boodschap dat ze niet om een zak geld komen vragen maar om een structurele hervorming van het EU-beleid, is het toch met geld dat de Europese Commissie zwaait als reactie op de betoging. Dat er 500 miljoen euro uit de EU-begroting wordt vrijgemaakt, kan niet verdoezelen dat de EU haar beleid ongemoeid laat en hier en daar wat pleisters kleeft op etterende wonden. De liquiditeitsproblemen op landbouwbedrijven worden aangepakt door de inkomenssteun vervroegd te betalen. Wat aangekondigd wordt als "de landbouwmarkten stabiliseren" komt neer op exportpromotie en het verder blijven subsidiëren van private opslag van zuivel en varkensvlees. Een high level group wordt in het leven geroepen om de voedselketen beter te doen functioneren.

Om de lage prijzen in de verschillende landbouwsectoren te counteren, stelt de Europese Commissie voor met onmiddellijke ingang 500 miljoen euro vrij te maken. Europees commissaris Jyrki Katainen, die de zieke landbouwcommissaris Phil Hogan vervangt, legde het steunpakket maandagmiddag op tafel tijdens de vergadering van de Europese landbouwministers. Zelf sprak hij van "een stevig en beslissend antwoord dat bewijst dat de Commissie haar verantwoordelijkheid tegenover de landbouwers zeer ernstig neemt".

Met de noodfinanciering wil de Commissie tegemoetkomen aan de liquiditeitsproblemen waar veel landbouwers mee kampen, de markten stabiliseren en de agrovoedingsketen beter doen functioneren. Hoewel de crisis in de varkenshouderij een langere geschiedenis heeft, zou het grootste deel van de 500 miljoen euro bestemd zijn voor de melkveehouderij. Het geld moet naar de hardst getroffen lidstaten en landbouwers gaan. De Commissie wil zo veel mogelijk rekening houden met de specifieke situatie in elke lidstaat.

Interessanter dan de korte persmededeling is nagaan wat de Europese Commissie nu werkelijk op tafel legt en wat niet. Een verhoging van de interventieprijs voor landbouwproducten hoort in die tweede categorie thuis. "Een ongepaste beleidsmaatregel", noemt de Commissie dat zelf, "want het strookt niet met de duidelijke marktoriëntatie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid." Bij de beleidsmakers in Brussel bestaat de vrees dat een crisis langer aansleept door een hogere interventieprijs omdat boeren hun productie dan minder snel bijstellen. Bovendien kunnen de opgebouwde voorraden blijven wegen op de prijs.

Wie hoopte op een herinvoering van de melkquota of een ander systeem van aanbodbeheersing zoals de European Milk Board dat voorstond, is er aan voor de moeite. Wat mogen we dan wel verwachten van Europa? Om snel iets te doen aan de liquiditeitsproblemen op landbouwbedrijven krijgen lidstaten groen licht om niet de gebruikelijke 50 procent maar tot 70 procent van de Europese inkomenssteun vervroegd (ten vroegste vanaf 16 oktober, nvdr.) uit te betalen. Voor aan het areaal gelinkte betalingen uit de tweede pijler van het landbouwbeleid mag het voorschot 85 in plaats van 75 procent bedragen.

Om de verhitte landbouwmarkten weer tot rust te brengen, kiest de Commissie voor de vertrouwde recepten. Dat zijn EU-subsidies voor private opslag van zuivel en varkensvlees, extra centen voor de promotie van beide producten, nauwkeurige marktinformatie verschaffen via het observatorium dat is opgericht voor de zuivelmarkt en verder inspanningen blijven doen op vlak van export.

Grootste nieuwigheid lijkt de oprichting van een ‘high level group’ – de zoveelste zullen sommigen denken – die zich buigt over het functioneren van de agrovoedingsketen. De experts zullen zich buigen over onderwerpen zoals kredietverstrekking aan landbouw en financiële instrumenten zoals termijnmarkten die het risico helpen beheersen. Van de werkgroep wordt ook verwacht dat zij zich het hoofd breekt over een betere positie voor de primaire producent in de keten.

Specifiek voor de melkveehouderij gaat de Commissie de uitwisseling van goede praktijken tussen lidstaten en producentenorganisaties promoten zodat er overal in de EU optimaal gebruikgemaakt wordt van het zogenaamde ‘zuivelpakket’ dat het uitdoven van de melkquota begeleidt. Naar Spanje en het Verenigd Koninkrijk wordt verwezen vanwege hun ervaring met het aanpakken van oneerlijke handelspraktijken. Ook wordt een evaluatie van het zuivelpakket vooruitgeschoven van 2018 naar 2016.

Gelet op de vluchtelingencrisis kondigt de Commissie aan dat ze het stabiliseren van de zuivelmarkt wil combineren met het uitdelen van bijvoorbeeld melkpoeder aan kwetsbare vluchtelingen. En verder volgt nog de aankondiging van een snelle afwikkeling van het voorstel voor een vernieuwde Europese subsidieregeling voor schoolfruit en schoolmelk. De Europese Commissie benadrukt tot slot nog dat het nieuwe steunpakket reeds voorafgegaan werd door steunmaatregelen na het Russische handelsboycot. Bovendien spendeert de EU ieder jaar meer dan 50 miljard euro aan landbouw- en plattelandsbeleid.

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via