nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

19.07.2016 België steeds succesvoller in bestrijding van exoten

Sinds tien jaar zijn de bevoegde instanties in de verschillende gewesten druk in de weer met het bestrijden van invasieve uitheemse soorten, en niet zonder succes. Dat leren we in de marge van de publicatie van de eerste Europese lijst met 37 zorgwekkende invasieve uitheemse soorten. Zowel in het noorden als in het zuiden van het land werden al heel wat middelen geïnvesteerd in uitroeiingsacties, onder meer tegen de roodbuikeekhoorn en een exotische mug, maar evengoed tegen uitheemse ganzensoorten. Toch zet de nieuwe Europese impuls volgens het Agentschap voor Natuur en Bos aan tot nog meer daadkracht. 

Invasieve exoten vormen een aanzienlijke bedreiging voor de biodiversiteit en voor verschillende ecosysteemdiensten zoals plantaardige productie, waterzuivering en bestuiving. Ze vormen een bedreiging omdat ze vaak competitiever en vraatzuchtiger zijn dan inheemse soorten die zich niet doeltreffend kunnen verdedigen. Bovendien zijn ze soms drager van nieuwe ziektes die fataal kunnen zijn voor de inheemse soorten waarmee ze in aanraking komen.

Daarom publiceerde de Commissie recent voor het eerst een lijst van 37 zorgwekkende invasieve exoten, waaronder heel wat aquatische planten (8 soorten), rivierkreeften (5 soorten) en eekhoorns (4 soorten). 21 soorten zijn in België al vrij sterk aanwezig, 11 soorten zouden zich weldra kunnen vestigen en 5 soorten zullen wellicht nooit hun intrede doen omdat ze sterk afhankelijk zijn van subtropische of mediterrane weersomstandigheden. Bijna 90 procent van deze soorten werd bewust in Europa geïntroduceerd via aquacultuur, aquaria, sierteelt, visvangst, enzovoort. De lijst is dynamisch, wat wil zeggen dat het de bedoeling is dat ze regelmatig wordt aangevuld met andere problematische soorten.

Elke lidstaat die de lijst goedkeurt, verbindt zich tot een aantal nieuwe verplichtingen. Samengevat gaat het om zes zogenaamde sleutelverplichtingen. In de eerste plaats is er een verbod op import en handel. Daarnaast is er een verbod op bezit en kweek en een verbod op vrijlating in de natuur. Verder moeten lidstaten ten laatste 18 maanden na de goedkeuring van de Europese lijst plannen van aanpak opstellen om de onvrijwillige introductie en verspreiding van de op de lijst voorkomende soorten op hun grondgebied te voorkomen. Een vijfde verplichting is de verplichting tot toezicht, en als laatste moeten de soortenpopulaties bestreden worden binnen elke biografische zone. Voor België is dat ofwel de Atlantische regio - die heel Vlaanderen en een stuk van Wallonië omvat - en de Continentale regio, die zich uitstrekt ten zuiden van de as Charleroi, Namen, Hoei en Luik.

België moet gelukkig niet van een leeg blad vertrekken. De verschillende bevoegde overheden zijn een tiental jaar geleden begonnen met de preventie en bestrijding van invasieve uitheemse soorten. Zo was er onder meer het ‘Life’ communicatieproject rond invasieve sierplanten (2010-2013), in samenspraak met de sierteeltsector. Dat project resulteerde in een gedragscode die elke handelaar aanmoedigt om geen invasieve exotische plantensoorten meer te produceren, te verkopen of te planten. Ongeveer de helft van de planten die destijds op de zwarte lijst terechtgekomen zijn, staan ook op de nieuwe Europese lijst. 

Daarnaast werden ook verschillende succesvolle acties opgezet tegen onder meer de Pallas of roodbuikeekhoorn in een stadspark van 15 hectare in Dadizele. Tussen 2005 en 2011 werden er met een projectbudget van 200.000 euro 248 dieren gevangen. In Wallonië kon er tussen 2012 en 2015 een exotische mug die niet op de lijst staat worden uitgeroeid in de omgeving van het dorp Natoye dankzij een bestrijdingscampagne. In Vlaanderen wordt dan weer al jaren jacht gemaakt op verschillende uitheemse ganzensoorten die vooral in Oost-Vlaanderen voor heel wat landbouwschade zorgen.

Het is dus wel degelijk mogelijk om invasieve soorten volledig uit te roeien, concludeert het Agentschap voor Natuur en Bos, weliswaar op voorwaarde dat de bestrijdingsacties snel op touw worden gezet en er voldoende middelen worden vrijgemaakt. De volgende uitdaging die België nu wacht, is het implementeren van de nieuwe Europese verordening, het toezicht verscherpen, de bestrijdingsacties opdrijven en uitgebreid communiceren naar alle betrokken actoren, aldus het agentschap dat voor Vlaanderen de bevoegde autoriteit is.

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via