nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

16.09.2019 Bodembewuste boer kan handige tools inschakelen

“De bodem van een landbouwperceel is als een stoomschip. Je moet nu sturen om na lang wachten de effecten te zien.” Adrie Bossers is belangenverdediger bij ZLTO, maar ook zelf akkerbouwer in de Nederlandse provincie West-Brabant. Het belang van een gezonde bodem wordt volgens hem onderschat, en wel hierom: “Door de vertraging op het effect van teeltmaatregelen lijkt het alsof sommige zaken ongestraft kunnen.” Het Interreg-project Leven(de) Bodem maakt inzichtelijk dat werken aan een betere bodemkwaliteit centen oplevert. “Via de website zijn vier tools beschikbaar waar landbouwers gebruik van kunnen maken”, zegt Franky Coopman (Inagro). Hij zet de ‘BodemIDee’ in de kijker, die in één oogopslag een idee geeft van de bodemkwaliteit.

Akkerbouwers voelen het als eerste wanneer er iets schort aan de bodem. Adrie Bossers, die de dossiers bodem en water beheert voor de Nederlandse landbouworganisatie ZLTO, is zelf actief als akkerbouwer in West-Brabant. “De jongste jaren geniet de bodem ook de belangstelling van de maatschappij. 2017 was het Internationaal Jaar van de Bodem, en de bodem krijgt erkenning als bron van biodiversiteit en buffer voor weersextremen. “Deze en andere functies van de bodem staan onder druk”, waarschuwt Bossers. Hij geeft Nederland als voorbeeld, waar aan het 1,8 miljoen hectare grote areaal cultuurgrond dagelijks ruim 8 hectare onttrokken wordt.

Omtrent het belang van de bodem kreeg hij bijval van Anne Gobin van de Vlaamse onderzoeksinstelling VITO. Zij waarschuwt dat bodemfuncties zoals voedselproductie en waterbuffering onder druk kunnen komen door de impact van de klimaatverandering. Gobin: “De reducties van gewasopbrengsten die voorspeld werden voor 2050 zijn vorig jaar al bereikt. Met een veel grotere regelmaat zullen we rekening moeten houden met weersextremen zoals de droogte vorige zomer.”

Zelfs The Guardian berichtte in 2018 over de spaak lopende aardappelbevoorrading voor Belgische friet. Wereldwijd viel ook de productie van brouwgerst tegen, en dat had een impact op de bierproductie. “De landbouwsector gaat weerbaarheid moeten opbouwen en daarvoor is de bodem belangrijk”, benadrukt Gobin. Om bodemkwaliteit inzichtelijk te maken, ontwikkelden de Vlaamse en Nederlandse partners van het Interreg-project ‘Leven(de) Bodem’ de zogenaamde BodemIDee. Deze tool is een soort van identiteitskaart die de verschillende bodemparameters van een perceel verenigt in een overzichtelijk en praktijkvriendelijk rapport.

Lees ook: Hightech akkerbouwer ontpopt zich tot bodemgoeroe

Een bodem is meer dan de nutriëntenstatus alleen, maakt Inagro-expert Franky Coopman duidelijk. Fysische bodemfactoren – zoals bodemdichtheid, waterdoorlaatbaarheid en stabiliteit van de aggregaten – bepalen de draagkracht van de bodem. Daarnaast zorgt een gezond bodemleven (de biologische bodemkwaliteit, nvdr.) ervoor dat een perceel weerbaarder is tegen ziekten en plagen. De BodemIDee hanteert indicatoren zoals plasvorming, aanwezigheid van onkruiden die de bodemtoestand verraden, aanwezigheid en type regenwormen, bewortelingsdiepte, enz. In totaal 17 parameter krijgen een score op 100. Het bijbehorende taartdiagram geeft in één oogopslag een diagnose van hetgeen goed zit, en waar er werkpunten zijn.

Naast de BodemIDee worden nog twee andere handige tools ter beschikking gesteld van landbouwers die aan de slag willen met de verbetering van de bodemkwaliteit. De ‘BodemBox’ maakt een schatting van de kostprijs van bepaalde bodemverbeterende maatregelen. De ‘Beslisboom Groenbedekkers’ laat op zijn beurt zien welke groenbedekkers het meest geschikt zijn in een specifieke situatie. Coopman greep de slotbijeenkomst van het project in Noord-Brabant aan om ook de chatfunctie, rechts onderaan op de website Leven(de) Bodem, te promoten.

Nog tot het jaareinde kunnen landbouwers gratis beroep doen op een ‘kennispendelaar’. Dat is een bodemspecialist werkzaam voor één van de negen projectpartners. Hij of zij gaat samen met de landbouwer op zoek naar verbeterpunten. Op die manier zijn reeds een 80-tal boeren individueel begeleid in het kader van het Interreg-project. Daarnaast zijn landbouwers ook samengebracht in ondernemersgroepen die onder begeleiding stonden van een bodemspecialist. “Grensoverschrijdend hebben we ook 48 demovelden aangelegd, 49 keer nieuwe technieken gedemonstreerd, 400 spadesteken verricht voor een bodembeoordeling, meer dan 1.000 brochures uitgedeeld en 6.000 bezoekers wijzer gemaakt via de website”, beschrijft Franky Coopman de uitvoering van het project.

Na afloop van de slotbijeenkomst kregen de aanwezige landbouwers een bandenspanningsmeter en een prikstaaf mee naar huis. Twee goedkope instrumenten die bodemverdichting helpen voorkomen.

Meer info: Leven(de) Bodem

Bron: eigen verslaggeving

Beeld: Leven(de) Bodem

Volg VILT ook via