nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

18.11.2019 Eerste stukje Europese ‘green new deal’ ligt er

De nieuwe Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen heeft grote plannen met het klimaat. Ze wil van Europa met een batterij maatregelen tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent maken, de 'green new deal'. Het eerste puzzelstukje ligt er: de Europese Investeringsbank (EIB) stopt met de financiering van fossiele energie. De grootste publieke geldschieter ter wereld zet een turbo op groene projecten en een klimaatneutraal Europa.

Om het eerste klimaatneutrale continent te worden tegen 2050 is veel geld nodig. Bovendien moet de omslag de komende tien jaar gebeuren om effectief te zijn. De verkozen voorzitter van de Europese Commissie, Ursula Von der Leyen, schakelt daarom de Europese Investeringsbank (EIB) in. De lidstaten van de Europese Unie keurden vorige week de omvorming van de EIB tot de Europese klimaatbank goed.

De EIB gaat tussen 2020 en 2030 1.000 miljard euro investeren in het klimaat en een duurzamer energieverbruik. Dat komt neer op 100 miljard euro per jaar. Bovendien gaat vanaf 2025 de helft van de financiering van de bank naar klimaatgerelateerde projecten. “Tegen eind 2020 worden alle activiteiten van de bank in lijn gebracht met de principes en de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs”, klinkt het bij de Europese Commissie. “Behalve investeringen voor klimaat en energie financiert de EIB ook kmo's, innovatie en infrastructuur.” Het logische gevolg is dat vanaf eind 2021, een jaar later dan de EIB zelf had gewild, geen geld meer gaat naar projecten voor fossiele energie.

De beslissing viel niet in alle lidstaten even vlot. In Duitsland alleen al namen de betrokken ministeries tegengestelde standpunten in. Vorige maand was er geen akkoord mogelijk over de nieuwe energie- en klimaatstrategie. Maar vorige week leverde een marathonzitting alsnog een akkoord op. Dat kwam omdat Duitsland uiteindelijk toch voor het pakket stemde. Enkele regio's in Duitsland, Polen en acht andere lidstaten krijgen wel een belangrijke troostprijs. Ze zullen steun krijgen uit een nieuw 'fonds voor eerlijke transitie', een sociaal vangnet voor regio's die afhankelijk zijn van steen- of bruinkool en waar de transitie op een sociaal bloedbad dreigt uit te draaien.

Maar wat betekent de beslissing voor de Belgische bedrijven? België heeft de komende jaren nood aan miljoeneninvesteringen in nieuwe gascentrales om de sluiting van de kerncentrales op te vangen, schrijft de krant De Tijd. Federaal minister van Energie Marie Christine Marghem (MR) werkt momenteel aan een steunmechanisme om die investeringen rendabel te maken. De bouw van nieuwe centrales zal dan ook eerder afhangen van de hoogte van die subsidies dan van de toegang tot EIB- financiering. Toch zal het voor nieuwe gascentrales moeilijker worden om het nodige geld bijeen te krijgen.

Met 100 miljard euro per jaar aan investeringen in klimaatprojecten brengt Europa dus een stevig kanon in stelling. De EIB is de eerste multilaterale bank die zo'n ingrijpende beslissing neemt. “Dit is een fundamentele heroriëntering van een heel belangrijke investeringsstroom in Europa”, erkent Gerard Govers, vicerector duurzaamheidsbeleid aan de KU Leuven. “Dat is cruciaal want zonder verschuiving van de financiering lukt de omslag naar een duurzaam energiesysteem niet. Volgens de meeste onderzoeken moeten we één tot twee procent van ons bruto binnenlands product mobiliseren om de energietransitie waar te maken.”

“Ik vermoed dat ze op de hoofdkwartieren van de financiële instellingen de koerswijziging van de EIB met argusogen volgen”, zegt Govers. “Het speelveld is aan het verschuiven. Als bank kan je wel in het gat springen van investeringsprojecten die de EIB nu laat liggen, maar het risico bestaat dat als de tendens naar vergroening doorzet, ze dan een aantal projecten aan het financieren zijn die zichzelf niet meer kunnen terugverdienen.”

Bron: De Tijd

Volg VILT ook via