nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

02.11.2017 "Hoog tijd om houding tegenover boeren aan te passen"

In een vrije tribune in Knack Weekend kaart freelance journaliste Helena Vanrespaille de manier aan waarop we naar boeren kijken. “Het boeren wordt voor veel landbouwers zo moeilijk gemaakt dat er steeds meer de handdoek in de ring gooien. Maar we hebben ze wel degelijk nodig, hoog tijd dus om onze houding tegenover hen aan te passen”, schrijft ze. Ook in Nederland kaart Yvon Jaspers, al 15 jaar lang de presentatrice van ‘Boer Zoekt Vrouw’ bij onze noorderburen, het gebrek aan respect voor landbouwers aan.

Van boeren wordt verwacht dat ze alles kunnen, valt Vanrespaille met de deur in huis. “Ze moeten hun teelt door en door kennen, hun machines onderhouden, bikkelhard onderhandelen, boekhouden, personeel beheren, marktprijzen aanvoelen en bovenal kei- en keihard werken. Als boer ben je verantwoordelijk voor je bedrijf, maar daarnaast ook voor dierenwelzijn, milieu- en landschapszorg. Enkel dat eerste brengt op. Die laatsten worden door iedereen verwacht, maar kosten net dat waar de meeste boeren een tekort aan hebben: geld en tijd.”

Terwijl buitenstaanders het evident vinden dat een boer al deze kwaliteiten en verantwoordelijkheden tegelijk heeft, hebben ze er absoluut geen problemen mee om landbouwers op te delen in goede en slechte boeren. “Van bioboeren tot gewone boeren, met goede boekhouding of met verkeerde investeringen, met de juiste of de foute aanpak. De industrie richt zich op de grote boeren die de moeite zijn voor hun afzet. Anderen zijn knoeiers die voortploeteren. De publieke opinie heeft dan weer een voorkeur voor de kleine, romantische boer. Eén die koetjes in de wei en de korenbloem laat voorgaan op zijn bedrijfsvoering en zijn eigen welzijn”, aldus Vanrespaille.

Ze wijst erop dat de realiteit zoals altijd ergens tussenin zit. “De meeste landbouwbedrijven zijn familiebedrijven. Ze willen hun werk verderzetten, ervan kunnen leven en rekening houden met hun omgeving.” Ervan kunnen leven lijkt voor velen niet evident. “De helft van de boeren werkt voor minder dan zes euro per uur”, weet de freelance journaliste op basis van cijfers van Boeren op een Kruispunt. “Dat is armoede. Bovendien zitten veel boeren op een schuldenberg.” Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat het aantal boeren afneemt.

Tussen 2006 en 2010 hebben 953 boeren een nieuw bedrijf gestart. De helft daarvan (412) startte deeltijds, 44 procent was ouder dan 55 jaar en de partner van een boer. Hij of zij meldt zich nu ook aan als boer om zo nieuwe kansen op subsidies te maken. Op vijf jaar waren er maar een honderdtal zuivere starters. In dezelfde periode zijn er zevenduizend boeren gestopt, waarvan slechts de helft de pensioenleeftijd heeft bereikt. “Je hoeft geen wiskundig wonder te zijn om te zien dat we met een groot probleem zitten”, stelt Helena Vanrespaille.

De journaliste vindt het onbegrijpelijk dat men ongemeen streng is voor boeren. “Er is geen goed en kwaad. De indruk wekken dat iemand bij de verkeerde groep hoort, is vernederend. Iemand constant op zijn gebreken wijzen, wordt ook wel psychologische agressie genoemd. Niet alle landbouwers leveren evenveel inspanningen, maar dat is niet vanwege onwil. De redenen zijn divers: geen tijd, geen geld of geen fut meer over.”

Ze begrijpt dat de landbouwsector verre van perfect is en dat er nog vele stappen moeten gezet worden vooraleer we kunnen spreken van een efficiënte, sociale en duurzame landbouw. “Maar dat betekent niet dat we vanuit onze kantoren in Brussel moeten schreeuwen dat het vandaag allemaal verkeerd is, dat het anders en beter moet. We mogen boeren niet afschrikken. We moeten ze bij de hand nemen en samen overleggen. Want we hebben hen nodig, voor ons dagelijks brood, om duurzaam voedsel te produceren en over het dierenwelzijn te waken”, luidt het nog.

Ook in Nederland was er de afgelopen weken discussie over het gebrek aan respect voor landbouwers. In de populaire dagelijkse talkshow ‘Pauw’ nam presentatrice Yvon Jaspers het op voor de boeren. “Je hebt maar één keer in je leven een dominee of een priester nodig, maar een boer drie keer per dag. ” Volgens haar gaan we pas luisteren naar boeren als er een voedselschandaal is en oordelen we over iets waar we niets van weten.

Dat werd ook duidelijk geïllustreerd in het programma toen ze aan de gastheer van de talkshow Jeroen Pauw vroeg hoeveel koeien er volgens hem in een megastal staan. Hij antwoordde 3.000, terwijl het er maar 250 zijn. “We zeggen allemaal dat we een megastal schandalig en slecht vinden, maar we oordelen over iets waar we niets over weten”, reageert Jaspers boos. Ze ziet het als haar verantwoordelijk om boeren alle dagen een platform te geven. Maar eerst wil ze de sector nog beter leren kennen, want zelfs na 15 jaar als ‘Boer Zoekt Vrouw’-presentatrice vindt ze er nog te weinig van afweet. Daarom heeft ze zich ingeschreven voor een studiebeurs voor een internationale landbouwopleiding.  

Meer informatie: "Boeren met kiespijn, we gaan ze missen"

Bron: Knack Weekend

In samenwerking met: Boerderij

Volg VILT ook via