nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

06.08.2020 Lage tot zeer lage grondwaterstand op 75% van locaties

De afgelopen week was er een verdere toename van het aandeel zeer lage grondwaterstanden. Drie kwart van de locaties vertoonden op 1 augustus een zeer lage of lage grondwaterstand voor de tijd van het jaar. Tot het einde van het groeiseizoen zijn dalingen van de grondwaterstand te verwachten, zo leert het jongste overzicht van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). De roep om dringende fundamentele landbouwkeuzes te maken, klinkt steeds luider.
Op 1 augustus waren de absolute grondwaterstanden - de vergelijking met alle dagelijkse peilen van de laatste 30 jaar - 69 procent zeer laag, 27 procent laag en 4 procent normaal. Ten opzichte van vorige week is er een verdere toename van het aandeel zeer lage grondwaterstanden en een ongeveer even grote afname van het aandeel lage grondwaterstanden. Het aandeel normale standen blijft ongeveer gelijk en is eerder beperkt, luidt het.
 
Voor de tijd van het jaar zijn de grondwaterstanden: 42 procent zeer laag, 33 procent laag, 23 procent normaal en 2 procent hoog tot zeer hoog.
 
Sinds begin juni namen de aandelen zeer lage en lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar af. Die afname stagneerde in juli en sinds vorige week zien we terug een lichte stijging in de aandelen zeer lage en lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar.
 
Ten opzichte van vorige maand zijn de peilen op 88 procent van de locaties gedaald, op 8 procent gelijk gebleven en op 4 procent gestegen.
 
Ter vergelijking: op 6 juli had 32 procent van de locaties zeer lage peilen voor de tijd van het jaar, naast 29 procent locaties met lage peilen voor de tijd van het jaar.
 
Captatieverboden
 
Op verschillende waterwegen in Vlaanderen zijn al waterbesparende maatregelen van kracht, meldt VMM. Er geldt een captatieverbod omwille van blauwalgen op verschillende waterlopen, wat ook gevolgen heeft voor de landbouw. In alle provincies geldt een captatieverbod op verschillende onbevaarbare waterlopen.
 
Het stadsbestuur van Ieper heeft het provincie-overleg, dat volgende week op de agenda staat, niet afgewacht en besliste om het captatieverbod voor onbevaarbare waterlopen en stadsvijvers in te voeren. Volgens milieuschepen Valentijn Despeghel (SP.A) is de toestand nog nooit zo erg geweest. “We zien het waterpeil nu heel snel dalen”, zegt hij in Het Nieuwsblad. “Bijna alle beken en bufferbekkens staan droog.”
 
Despeghel pleit voor fundamentele landbouwkeuzes op Vlaams niveau. “Hoe meer we weides draineren en omploegen, hoe groter het risico op overstroming en watertekort. Komt daar nog bij dat groenten meer water nodig dan pakweg gras en maïs. De Westhoek mag dan wel de groentetuin zijn van de wereld, dit is een probleem dat we overal vaststellen.”
 
Volgens hem zitten we nu op de rand van wat ons ecosysteem aankan. “Deze lage waterstand is niet houdbaar en het is nog maar begin augustus. Tegen de oogst is nog heel wat water nodig.” Hij vraagt zich af of we dan nog zoveel groenten kunnen telen en dieren kunnen houden? “Ook voor de landbouwers is er geen toekomst meer als ze afhankelijk worden van schaderapporten na een zoveelste landbouwramp.”
 
Blue Deal
 
ABS-voorzitter Hendrik Vandamme verwelkomt de Blue Deal van de Vlaamse regering waarmee ze in eerste instantie 75 miljoen euro vrijmaakt om waterschaarste aan te pakken door opvang en hergebruik van water. “Daar hebben we als sector al wel wat ervaring mee”, schrijft Vandamme in het ledenmagazine Drietand. “Hergebruik van spoelwater op melkveebedrijven of van bevloeiingswater in kassen en trayvelden zijn gekende en beproefde voorbeelden van circulair watergebruik. Verder onderzoek naar het inzetten van gezuiverd afvalwater en ander niet-drinkbaar water liggen ook bij ons bovenaan de stapel met opdrachten voor de overheid en betrokken bedrijven zoals Aquafin en de drinkwatermaatschappijen. Alle middelen en wegen om een verdere verdroging van Vlaanderen te counteren zijn voor ons welkom.”
 
Zelf ziet Vandamme ook een rol weggelegd voor de sector. “We zullen ons moeten herorganiseren om in de toekomst verder voldoende water ter beschikking te hebben en mogelijks zelfs moeten omschakelen naar gewassen die minder snel droogtegevoelig zijn”, stelt hij. “Waterbeschikbaarheid is over het jaar heen immers niet meer vanzelfsprekend als vroeger. Het regent wel niet minder dan pakweg 100 jaar geleden, maar veel meer in de winter en steeds minder tijdens het groeiseizoen. Dat, gecombineerd met steeds warmer weer en meer verdamping tijdens de gewasgroei, moet ons doen nadenken over en werken aan waterbeschikbaarheid en -gebruik in de land- en tuinbouwsector.”
 
“Ga verstandig om met water tijdens hittegolf”
 
De voorspelde hoge temperaturen, in combinatie met het uitblijven van regen, draagt ertoe bij dat ook ons watergebruik de hoogte in schiet. AquaFlanders, de federatie van de waterbedrijven en rioolbeheerders, roept gezinnen daarom op om verstandig om te gaan met kraanwater.
 
"We zien dat wanneer het warm en droog is, Vlamingen tot 40 procent meer kraanwater verbruiken", zegt Carl Heyrman, algemeen directeur van AquaFlanders. Extreme piekverbruiken op warme, droge dagen kunnen er lokaal wel toe leiden dat de vraag naar drinkwater de capaciteit van productie en toevoer overschrijdt.
 
"Daarom raden we steevast aan om kraanwater niet te gebruiken voor toepassingen waarvoor de kwaliteit van drinkwater niet nodig is, zoals het sproeien van onze gazons of het wassen van onze wagens", vervolgt Heyrman. "Hiervoor is regenwater een perfect alternatief of water dat je in de keuken of badkamer opvangt en hergebruikt. Dit is een oefening die we niet enkel in de zomer dienen te maken, maar doorheen het hele jaar."
 
Meer besparingstips vind je op kraanwater.be/tips. Je kan er ook je eigen tip of idee kwijt.
 
Door de hoge temperaturen en de lage waterstanden wordt er op bepaalde plaatsen ook vissterfte verwacht door het gebrek aan zuurstof in de waterlopen. Wanneer je dit opmerkt, contacteer de milieudienst van je gemeente, zo vraagt VMM.
 
Een overzicht van alle droogtemaatregelen en captatieverboden per provincie vind je op de website van Vlaanderen.be.

Bron: Belga / Het Nieuwsblad / Eigen verslaggeving

Volg VILT ook via