nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

27.05.2020 Boerenbond niet te spreken over nieuw EU-budgetvoorstel

De Europese Commissie heeft een nieuw voorstel gepresenteerd voor het Europees meerjarig financieel kader (MFK) 2021-2027, samen met een relancebudget dat de EU moet helpen de coronacrisis te verteren. Hoewel er 750 miljoen euro extra komt, kijkt Boerenbond bijzonder kritisch tegenover het voorstel. “Het landbouwbudget is verzwakt. Onder de kosmetische plussen blijft een gapende korting van tien procent. De voedselzekerheid en de verdere verduurzaming van de landbouwsector wordt hiermee gehypothekeerd”, zegt voorzitter Sonja De Becker.

De discussie over de Europese meerjarenbegroting sleept al enkele maanden aan. De vorige zeven jaar bedroeg de Europese begroting één procent van het bruto nationaal inkomen (BNI) van de 28 lidstaten. Voor de nieuwe begroting circuleerden diverse voorstellen, gaande van 1,3 naar 1,11 en 1,074 procent. Dat laatste voorstel, goed voor 1,094 miljard euro, lanceerde Europees Raadsvoorzitter Charles Michel in februari, maar daar werd toen geen overeenstemming over bereikt.

Next Generation EU

Nu het coronavirus de Europese economie heeft lamgelegd, is er nood aan bijkomende middelen. In dat kader heeft Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen nu bekendgemaakt dat er een herstelplan komt dat de naam Next Generation EU krijgt. Dat plan wordt onderdeel van de meerjarenbegroting van 2021 tot 2027 waarvoor een totaalbudget is voorzien van 1.850 miljard euro. Dat geld zal niet allemaal van de lidstaten gevraagd worden, maar de Commissie wil ook 750 miljard gaan lenen op de financiële markten.

De lidstaten en het Europees Parlement moeten zich nog uitspreken over dit budgettair kader. Maar aangezien Europa zelf maar tot 60 miljard euro kan gaan lenen, heeft het een garantie nodig van de lidstaten om het bedrag van 750 miljard euro te kunnen gaan ontlenen. Daarom zal de Commissie de lidstaten vragen om het plafond van één procent van het Europees bruto nationaal inkomen tijdelijk te verhogen tot twee procent. Dat geld wordt dus niet gevraagd aan de lidstaten, maar het feit dat de EU dit kan, moet voldoende garantie zijn om die 750 miljard euro goedkoop te kunnen gaan lenen op de financiële markten.

Aangezien het om een lening gaat, moet dat geld ook worden terugbetaald. Die terugbetaling zou beginnen vanaf 2028 en aflopen in 2058. Om dit te kunnen doen, stelt de Commissie voor om een aantal nieuwe belastingen in te voeren, zoals extra CO2-uitstootrechten voor luchtvaart en scheepvaart, een omzetbelasting voor grote multinationals en een koolstoftaks op ingevoerde producten. Als de nieuwe lidstaten deze nieuwe belastingen afwijzen, zullen ze zelf voor de terugbetaling van de lening moeten opdraaien. Dat kan door vanaf 2028 hun eigen bijdrage aan de EU te verhogen ofwel door ruimte te creëren in de EU-begroting door te besparen op klassieke uitgavenposten zoals landbouw of regionaal beleid.

Geen blanco cheque

Uit een werkdocument blijkt dat Italië en Spanje op de meeste steun uit dat herstelfonds kunnen aanspraak maken. De twee landen zijn dan ook het hardst getroffen door de coronacrisis. Voor België zou er 5,48 miljard euro uitgetrokken worden, allemaal onder de vorm van subsidies. Al deze bedragen zijn nog voorwaardelijk en nog niet officieel meegedeeld door de Commissie. Bovendien zijn er voorwaarden aan de toekenning van het geld verbonden, het zijn geen blanco cheques. De lidstaten moeten zelf hun herstelplannen ontwerpen, maar moeten zich daarbij wel houden aan de prioriteiten die de EU naar voor schuift, zoals klimaat.

Daarnaast zal dit herstelfonds ook aangewend worden voor bestaande Europese programma’s, die op die manier versterkt worden. Zo gaat er 55 miljard euro extra naar cohesiebeleid, 15 miljard euro naar een landbouwfonds en 94 miljard naar het onderzoeksprogramma Horizon Europe. Er komen ook een nieuw gezondheidsprogramma en nieuwe instrumenten die private investeringen moeten stimuleren.

Steeds meer met minder

Boerenbond bestudeerde het nieuwe voorstel van de Europese Commissie grondig, maar is niet blij met de middelen die voorzien zijn voor landbouw. “Enkele maanden geleden al laakten we het eerdere begrotingsvoorstel wegens ‘steeds meer met steeds minder’. Dat is een weinig duurzame aanpak”, zegt voorzitter Sonja De Becker. “Intussen is de wereld door corona drastisch veranderd, maar we stellen vast dat de Commissie op hetzelfde elan verder is gegaan, in plaats van een sterk en toekomstgericht landbouwbudget te presenteren.”

Volgens De Becker verbergen de kosmetische plussen in het voorstel niet dat landbouw steeds minder budget krijgt, terwijl er van de boeren steeds meer gevraagd wordt. Boerenbond zegt zich hiertegen te verzetten. “Het Europees landbouwbudget is een investering in de toekomst. De huidige korting in het landbouwbudget is een werkelijke hinderpaal voor de verdere verduurzaming van land- en tuinbouw”, klinkt het.

De landbouworganisatie wijst erop dat de coronacrisis juist heeft duidelijk gemaakt dat voedselzekerheid en -beschikbaarheid binnen de EU niet vanzelfsprekend is. “Het kwaliteitsvolle en veilige product in de winkelrekken komt er tegen een kost. Het valt dan ook te betreuren dat het voorstel van de Europese Commissie deze stijgende kosten steeds meer op de boer afwentelt”, aldus De Becker die ziet dat de onmiddellijke impact van de coronacrisis en de verwachte lange nasleep ervan de economische leefbaarheid van de land- en tuinbouw extra onder druk zet. Wel ziet Boerenbond dat Europa één les meeneemt uit de coronapandemie door een bescheiden vier miljard euro extra aan crisismiddelen te voorzien in het meerjarig financieel kader.

Consequent Europa?

Tegelijk ziet de landbouworganisatie dat de ecologische ambities voor land- en tuinbouw vorige week steil de hoogte werden in getrokken door de lancering van de Europese biodiversiteits- en ‘van boer-tot-bord’-strategie. Volgens de Commissie moeten beide strategieën, en meer in het algemeen de Europese Green Deal, zich verder vertalen in de relance na het coronatijdperk.

“We verwachten dan ook niet minder dat Europa consequent is: het behoud van een stevige basis via het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) én een sterke groene investeringsambitie in het relancepakket, ook voor land- en tuinbouw en bereikbaar voor de actieve boer. We verwachten geen woorden, maar daden die correct weerspiegeld worden in het Europese budget”, benadrukt De Becker.

Tot slot vraagt Boerenbond dat land- en tuinbouw ook meegenomen worden het Europees relanceplan via InvestEU, het EU Solvency Instrument en de Recovery and Resilience Facility. “Beschikbare maatregelen moeten veerkracht en financiële slagkracht op het individueel bedrijf vergroten. Zo moet de liquiditeitspositie op de getroffen bedrijven versterkt worden om hen in de mogelijkheid te stellen de productie opnieuw op gang te trekken. Daarnaast zouden duurzame investeringen sterker ondersteund moeten worden, zodat bedrijven hun veerkracht kunnen vergroten”, aldus nog de landbouworganisatie.  

Meer informatie: Repair and Prepare for the Next Generation

Bron: Eigen verslaggeving/Belga/VRT

Beeld: Europa in je buurt

Volg VILT ook via