nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

14.09.2017 Nu zondag is het Dag van de Landbouw op 44 boerderijen

Aanstaande zondag organiseren Boerenbond en Landelijke Gilden voor de 35ste keer de Dag van de Landbouw. Voor het grote publiek is dat een uitgelezen kans om kennis te maken met het werk en het leven op moderne land- en tuinbouwbedrijven. Aan de sectorbrede opendeurdag nemen 44 bedrijfsleiders deel. VILT sprak met één van de deelnemers uit de provincie Antwerpen, niet alleen over de heuglijke opendeurdag maar ook over de schokkende beelden uit het runderslachthuis en het in Stabroek immer aanwezige risico op grondverlies door planningsprocessen. Leen Brouwers baat daar samen met haar echtgenoot een akkerbouw-vleesveebedrijf uit met bijbehorende hoeveslagerij.

Elk jaar trekken op de derde zondag van september tienduizenden mensen erop uit om kennis te maken met de Vlaamse land- en tuinbouw. Met het thema ‘Het begint bij ons’ wijzen de organisatoren, Landelijke Gilden en Boerenbond, er op dat de basis van ons voedsel op de landbouwbedrijven ligt. Ook groene energie of bepaalde grondstoffen voor groene chemie worden op een landbouwbedrijf geproduceerd. Je kan ook een bezoek brengen aan enkele sierteeltbedrijven die aan de basis liggen van het groen dat jouw terras of tuin opfleurt.

Deze editie nemen 44 bedrijfsleiders deel, verspreid over de vijf Vlaamse provincies en actief in verschillende deelsectoren. Naast de traditionele deelsectoren is ook de wijnbouw ieder jaar goed vertegenwoordigd. Dat is nu zondag niet anders, met opendeurdagen op de wijndomeinen Dappersveld in Elingen en Chardonnay Meerdael in Oud-Heverlee. Eveneens in de provincie Vlaams-Brabant toont de familie Luppens hoe ze in Overijse de gekende tafeldruif telen. Een andere opvallende deelnemer is ‘Ground Control’, producent van gin en jenever. De echte koperen ketels van de warme stokerij worden gevoed met lokaal geteelde grondstoffen zoals tarwe, maïs, appels en aardappelen.

Bij alle land- en tuinbouwbedrijven die de deuren openzetten, is het druk in de aanloop naar 17 september. Bovenop het dagelijkse werk op de boerderij komt wat extra kuis- en veegwerk want iedereen ziet het eigen bedrijf er graag kraaknet bijliggen wanneer er honderden, en mogelijk zelfs duizenden, bezoekers komen. Dat is op het akkerbouw- en vleesveebedrijf van Gert Gabriëls en Leen Brouwers in Stabroek niet anders. Na de overname van de (schoon)ouders werd het bedrijf van melk- naar vleesvee omgeschakeld. In 2011 stapte Leen uit het onderwijs om met een eigen hoeveslagerij te kunnen starten, uit passie maar ook omdat de akkerbouwtak onder druk staat door grondverlies. De hoevewinkel biedt nu een uitgebreid assortiment kalfsvlees en vlees van Belgisch wit-blauwe runderen aan.

Voor Leen en haar man is het de eerste deelname aan Dag van de Landbouw. “Mijn schoonouders namen 35 jaar geleden aan de allereerste Dag van de Landbouw deel”, vertelt Leen. Ze heeft er geen idee van hoeveel mensen de opendeurdag op hun bedrijf in ’s Hertogendijk in Stabroek op de been zal brengen. Boerenbond houdt voor dat het er wel 3.000 kunnen zijn, maar dan zal de hemel moeten opklaren tegen zondag. Eén bezoeker, en niet van de minste, heeft haar komst alvast aangekondigd: Vlaams minister van Landbouw Joke Schauvliege. Leen zal haar met plezier een rondleiding geven, maar ook vertellen over de jarenlange onzekerheid door ruimtelijke planningsprocessen.

De landbouwers in Stabroek krijgen wat dat betreft meer dan hun deel. Er is de Opstalpolder die aangeduid werd als natuurcompensatie voor de uitbreiding van de Antwerpse haven en tezelfdertijd is er al lang sprake van een nieuwe verbindingsweg (Nx) tussen Kapellen en de A12 die de dorpskernen van Kapellen en Stabroek zou moeten ontlasten. Zulke dossiers storten de getroffen landbouwbedrijven in onzekerheid. Leen en Gert zijn blijven investeren in hun bedrijf, maar er zijn collega’s die dat niet meer durfden en nu – 15 jaar later – moeten vaststellen dat de knoop nog steeds niet doorgehakt is, in geen van beide dossiers.

“Een private investeringsmaatschappij die grond kocht in de Opstalvallei terwijl het flankerend beleid al uitgevoerd werd, leek met procederen meer te bereiken dan Boerenbond met een constructieve houding van overleg”, klinkt het een beetje zuur. “Als lokale landbouwers vrezen we vooral dat de natuur die Europa eist elders gezocht zal worden als het daar niets wordt, en dan dreigen wij wéér de pineut te zijn. Als je iedere keer een beetje grond moet afgeven, is een landbouwbedrijf op een bepaald moment niet meer leefbaar. Zelf grond bijkopen, is hier in de regio onmogelijk voor een familiaal landbouwbedrijf want de investeringsmaatschappij dreef de prijs op tot meer dan 100.000 euro per hectare.” De toekomst van de Opstalpolder draaide uit op een juridisch steekspel. In mei heeft de Raad van State het GRUP Zeehavengebied Antwerpen vernietigd voor wat de Linkerscheldeoever betreft. Op Rechterscheldeoever blijft het GRUP van kracht, wat de natuurbestemming voor de Opstalvallei overeind houdt.

In het Nx-dossier zijn verschillende tracés voorgelegd om het verkeer uit de Noorderkempen vlotter op de A12 richting Antwerpen te brengen. Het tracé dat de voorkeur geniet van de gemeenten Kapellen en Stabroek, en van Vlaams minister Ben Weyts, snijdt dwars doorheen de bedrijfskavels van minstens drie landbouwbedrijven. De familie Gabriëls-Brouwers ziet met lede ogen aan dat hun belangrijkste veld, dat als uitloop voor de dieren dient, in twee gedeeld zou worden. “Mogelijk staat nog meer collega’s dat te wachten bij de aansluiting van de Nx op de A12 en de aanleg van ventwegen. Zo wordt het laatste stukje Ettenhoofse polder vernietigd.” Ondanks alle onzekerheden gaan Leen en Gert door, zijn ze fier op hun bedrijf en sector en willen ze dat nu zondag graag aan iedereen laten zien.

Als vleesveehouders hebben Leen en Gert dezer dagen nog andere zorgen dan dreigend grondverlies. Ook zij zijn geraakt door de beelden uit het runderslachthuis in Izegem. Leen: “Als kweker geef je je dieren uit handen aan het slachthuis, en hebben we altijd vertrouwd op de toepassing van goede slachtpraktijken. De beelden zijn niet goed te praten, maar ik weiger te geloven dat ze de standaard werkwijze in Izegem tonen. Als ik zie hoe streng wij gecontroleerd worden, kan het niet dat de dierenartsen die in opdracht van het Voedselagentschap permanent in het slachthuis aanwezig zijn dat door de vingers zien. Wij worden voor puur administratieve fouten al zwaar aangepakt.”

“Mijn vader is veehandelaar en vervoert onze dieren naar een regionaal slachthuis. Misschien is er bij de grote slachthuizen meer tijdsdruk, maar algemeen heb ik de indruk dat de sector in de loop der jaren meer aandacht is gaan besteden aan dierenwelzijn. Ik ga van kindsbeen af al naar veemarkten en merk dat ook daar de mentaliteit veranderd is.” Of het aankoopgedrag van de consument door de undercoverbeelden zal wijzigen, is moeilijk te voorspellen. Mogelijk vergroot het bewustzijn bij mensen die vlees aankopen. “Het merendeel van het cliënteel van onze hoeveslagerij reken ik al tot de groep van bewuste consumenten. Zij kiezen voor hoevevlees omdat ze het verhaal achter een stuk vlees willen kennen en daar de extra verplaatsing voor over hebben.”

Toch krijgt Leen van klanten nog vaak de reactie dat de hoevewinkel duurder is dan de supermarkt. “Sommige mensen verwachten dat het bij de boer nog goedkoper is, omdat ze rechtstreeks kopen bij de producent”, illustreert Leen hoe moeilijke de consument de altijd-de-goedkoopste-reflex aflevert. “Plantaardige en dierlijke productie op ons bedrijf zijn gecertificeerd en gecontroleerd, van het zaad voor het voeder tot het vlees van de dieren, ook dat heeft zijn prijs.” Van boze reacties na de schokkende undercoverbeelden is ze aanstaande zondag niet bang: “Bezoekers zullen merken dat de runderen hier correct gehuisvest worden, en naar de weide kunnen. Als vleesveehouders die zelf rundvlees verkopen, weten we als geen ander dat stress bij dieren zich vertaald in moeilijk hanteerbare dieren en minder lekker vlees.”

Meer info en een overzicht van alle deelnemende bedrijven vind je op www.dagvandelandbouw.be. Sommige deelnemende bedrijven liggen op fietsafstand van elkaar, ideaal om meerdere bedrijven op een dag te bezoeken.

Bron: eigen verslaggeving

Volg VILT ook via