nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

20.06.2019 Onkruidresistentie steeds meer punt van zorg bij boeren

Wereldwijd zouden zo’n 500 onkruidsoorten resistentie hebben ontwikkeld tegen ten minste één herbicide. Dat meldt het wetenschappelijk tijdschrift New Scientist op basis van verschillende wetenschappelijke bronnen. De resistentieproblematiek is ook in ons land een zorg. “Wij sensibiliseren landbouwers om een combinatie van technieken te hanteren om resistentie tegen te gaan: afwisseling in teelten, afwisseling in teelttechnieken en afwisseling in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen”, zegt Marc Sneyders, Sustainable Operations Manager bij Bayer.

Resistent onkruid kan je vergelijken met resistente bacteriën in de geneeskunde waartegen bepaalde soorten van antibiotica niet meer werken. Ook onkruiden kunnen ongevoelig worden voor één of zelfs verschillende herbiciden die tot dezelfde chemische familie behoren. In het Verenigd Koninkrijk hebben onderzoekers onlangs de eerste tekenen gevonden van resistentie tegen het meest gebruikte herbicide glyfosaat. Ze vonden die bij het onkruid duist, een plant die er woekert op bepaalde akkers. Deze vaststelling werd eerder al gedaan in andere landen in de wereld. Zo werden al een 500-tal onkruidsoorten ontdekt die resistent zijn tegen ten minste één herbicide.

Waar antibioticaresistentie ontstaat door overmatig gebruik, is resistentie tegen gewasbeschermingsmiddelen vooral een gevolg van herhaaldelijk en ongepast gebruik. Dat zegt Benny De Cauwer, professor Onkruidwetenschappen aan de UGent. “Als je een akker met herbiciden behandelt, sterft het onkruid doorgaans af. Maar op een akker met één miljoen zaadjes van een onkruid zijn er altijd wel een paar zaadjes die toevallig bestand zijn tegen het herbicide. Bijvoorbeeld omdat ze de gebruikte middelen snel kunnen afbreken. De planten groeien dan uit en planten zich voort. Als je een akker altijd met hetzelfde middel behandelt, selecteer je een resistente populatie”, legt hij uit in De Standaard.

Resistente onkruiden zijn niet alleen slecht nieuws voor landbouwers, die hun opbrengsten zien dalen en de kosten voor gewasbescherming zien stijgen, maar ook het milieu lijdt eronder. Om die reden is de gewasbeschermingsmiddelenindustrie erg begaan met onkruidresistentie. “Wij hebben een volledig ‘integrated weed management’-programma uitgewerkt. Daarbij willen we landbouwers aanzetten om zo zorgvuldig mogelijk om te gaan met onze producten”, vertelt Marc Sneyders van Bayer.

Een combinatie van technieken wordt daarbij aanbevolen. “Niet steeds dezelfde gewassen op hetzelfde perceel telen en voorjaarsteelten afwisselen met najaarsteelten zijn een eerste belangrijk aandachtspunt”, legt Sneyders uit. Maar ook een mix van teelttechnieken wordt aanbevolen, bijvoorbeeld het ene jaar ploegen en het volgende jaar een minimale bodembewerking toepassen. Tot slot is het ook belangrijk om af te wisselen op vlak van gewasbeschermingsmiddelen. “Producten uit verschillende chemische families gebruiken en ook steeds de correcte dosering aanhouden”, zijn tips die Sneyders aan landbouwers meegeeft.

In dat kader heeft Bayer een aantal jaar geleden op verschillende plaatsen in ons land demonstratieplatformen aangelegd. “Daar hebben we geïllustreerd aan landbouwers wat er gebeurt als je steeds dezelfde teelten, dezelfde technieken of dezelfde gewasbeschermingsmiddelen gebruikt”, vertelt Sneyders.

Al beseft hij dat het in de praktijk soms iets minder evident is om al die adviezen op te volgen. “We merken in de polderstreek steeds meer resistentie op bij het onkruid duist, een grassoort die vooral opduikt in granen. Maar die zware poldergronden zorgen niet alleen dat de onkruiddruk er groter is, maar ook dat de bodemwerking van gewasbeschermingsmiddelen er minder efficiënt is. Tegelijk zie je dat de teeltrotatie er korter is omdat de zware grond zich moeilijk laat bewerken. In zo’n context is het natuurlijk veel gemakkelijker voor onkruiden om resistentie te ontwikkelen."

Daarnaast werkt ook het steeds strengere beleid ten aanzien van gewasbeschermingsmiddelen onkruidresistentie in de hand. “Heel wat producten zijn de afgelopen jaren uit de markt gehaald. Tegelijk vraagt het van een bedrijf enorm veel inspanningen om nieuwe gewasbeschermingsmiddelen goedgekeurd te krijgen”, vertelt Peter Jaeken van Phytofar, de federatie van de gewasbeschermingsmiddelenindustrie. “Als het aantal producten dat voor een bepaalde teelt mag gebruikt worden zodanig klein wordt dat variatie nauwelijks mogelijk is, dan werk je natuurlijk resistentie in de hand. De overheid besteedt vandaag nog veel te weinig aandacht aan deze problematiek”, meent Jaeken.

Bron: Eigen verslaggeving / De Standaard

Volg VILT ook via