nieuwsbrief

Inschrijven op de gratis nieuwsbrief

  
  

23.07.2019 Tussenkomst Landbouwrampenfonds kan - in theorie - nog

Vroeger dan vorig jaar worden landbouwers geconfronteerd met captatieverboden. De gevolgen op het veld worden zichtbaar. Het woord landbouwramp valt hier en daar, maar de kans op een tussenkomst door de Vlaamse overheid lijkt erg klein. In theorie kan het, omdat het Landbouwrampenfonds pas eind dit jaar ontmanteld wordt en op 1 januari 2020 vervangen door een gesubsidieerde weersverzekering. Gelet op de voorwaarden voor een erkenning als landbouwramp – met name de politieke bereidheid daartoe, de minimale omvang van de schade en het uitzonderlijk karakter (1 keer om de 20 jaar, en de vorige landbouwramp door droogte dateert van 2018) – kunnen landbouwers daar beter niet te hard op rekenen. Het Algemeen Boerensyndicaat communiceert dat ook zo naar zijn leden, maar zegt er meteen bij dat een vaststelling van teeltmislukking door de gemeentelijke schattingscommissie om andere redenen wel nuttig is.

Het is hopen dat er na de hittegolf effectief onweersbuien tot ontwikkeling komen die voor neerslag zorgen want het KMI voorspelt na een koeler weekend vanaf maandag een nieuwe droge en zonnige periode. De voorbije winter en in het voorjaar zijn de watervoorraden onvoldoende aangevuld zodat er nog vroeger dan vorige zomer beperkingen werden opgelegd aan het oppompen van water uit onbevaarbare waterlopen. De provincies Antwerpen en Limburg waren eerst, en stelden met ingang van 5 juli een captatieverbod in voor hun meest kwetsbare stroomgebieden. Op advies van de Vlaamse Droogtecommissie is het captatieverbod op 18 juli uitgebreid naar alle provincies. West-Vlaanderen handhaaft sedert 10 juli een oppompverbod in het ganse IJzerbekken, voor zowel onbevaarbare als bevaarbare waterlopen (kanalen).

Zo’n captatieverbod is bijzonder lastig voor landbouwers die hun teelten zien wegkwijnen onder een loden zon. Waar er geen grond- of oppervlaktewater vlakbij beschikbaar is, gaan aardappel- en groentetelers de beregeningshaspel voeden met water dat vanop afstand wordt aangevoerd met tractoren en vrachtwagens. Dat toont aan hoe erg een aantal gewassen het op dit moment te verduren krijgen. Watertransport op de weg kan je vanwege de bijzondere hoge kostprijs bijna zien als een ‘wanhoopsdaad’. Een expert van het Waterportaal maakt op VILT.be de rekenoefening voor een hectare bloemkolen, en komt op een afschrikwekkend hoog bedrag uit.

Het is hopen op deugddoende neerslag die de oogsten redt want een eventuele tussenkomst door het Landbouwrampenfonds lijkt hoogst onzeker. Vorig jaar werd de droge zomer erkend als landbouwramp, en konden landbouwers een aanvraag tot tussenkomst in de schade aan het Departement Landbouw en Visserij richten. Navraag bij de landbouwadministratie leert dat het Landbouwrampenfonds tot eind dit jaar actief blijft. Vanaf 1 januari 2020 kunnen landbouwers een brede weersverzekering bij een verzekeringsfirma afsluiten en van de overheid tot 65 procent van de verzekeringspremie terugbetaald krijgen. Uiterlijk op 30 september zullen alle erkende verzekeringsproducten voor het jaar 2020 bekend zijn. In afwachting van deze nieuwe – en voor de Vlaamse regering budgettair beter beheersbare – regeling, blijft alles bij het oude.

Toch houdt het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) niet echt rekening met een tussenkomst door het Landbouwrampenfonds. “In een aantal gebieden en voor sommige teelten (o.a. erwten en boontjes voor de conservenindustrie) dreigt wel degelijk een teeltmislukking, maar op andere plekken zijn landbouwers net op tijd – afgelopen zaterdag bijvoorbeeld, en hopelijk dit weekend opnieuw – op neerslag getrakteerd. Gezien de stand van de gewassen, beter dan vorig jaar, is het maar de vraag of aan de financiële voorwaarden, zoals een totaal schadebedrag van meer dan 1,24 miljoen euro, voldaan wordt”, zegt Mark Wulfrancke, beleidsmedewerker bij ABS. Ook het uitzonderlijk karakter van het natuurverschijnsel (het mag niet vaker voorkomen dan eens om de 20 jaar, nvdr.) lijkt een struikelblok na de erkenningen van droogteschade in 2017 en 2018. “Reken er beter niet op”, is de boodschap die het Algemeen Boerensyndicaat zijn leden geeft.

Bij het Departement Landbouw en Visserij vernemen we dat een tussenkomst in theorie nog wel kan, maar de randvoorwaarden inderdaad moeilijk liggen. Al kan je op voorhand nooit uitsluiten dat de droogte nog zoveel langer gaat duren dat het KMI uiteindelijk toch vindt dat er sprake is van een uitzonderlijk weersfenomeen. De erkenning vorig jaar hoeft dat niet per se in de weg te staan omdat de beschouwde periode anders zal zijn. Bij ABS vinden ze het niet zinvol om daarop te speculeren, maar wel belangrijk dat landbouwers een beroep doen op de gemeentelijke schattingscommissie in geval van teeltmislukking. “Aan de hand van hun verslag kan een landbouwer de teeltmislukking door droogte bewijzen, zowel voor de belastingen als voor de Mestbank”, legt Mark Wulfrancke uit. Krijgt een landbouwer van de Mestbank dit najaar de melding dat er nitraatresidustalen genomen worden, dan kan hij vragen om percelen met mislukte teelten te schrappen. Het schattingsverslag is nodig om die aanvraag te staven.

Tot slot bedankt het Algemeen Boerensyndicaat Aquafin voor de inspanningen die ze doen om effluentwater ter beschikking te stellen van landbouwers. Dat kan een uitkomst zijn voor dorstige teelten want de gouverneurs zien streng toe op de captatieverboden. “De eerste verwittigingen en boetes zijn reeds uitgedeeld”, waarschuwt ABS. Voor de actuele toestand van de captatieverboden per provincie kunnen landbouwers een kijkje nemen op de webpagina Opdehoogtevandroogte.be. Ter verduidelijking wijst de landbouworganisatie er nog op dat het captatieverbod twee algemene uitzonderingen kent: het vullen van een spuittoestel voor gewasbescherming en het oppompen van water uit een beek via een weidepomp om vee in de weide van water te voorzien.

Bron: eigen verslaggeving / ABSvzw.be

Beeld: Loonwerk Defour

Volg VILT ook via